İçindekiler
- 1 Web sitesi trafiği ve bant genişliği: Neyi planladığınızı bilin
- 2 Temel kavramlar: Trafik, veri transferi ve bant genişliği farkı
- 3 Aylık trafik (GB) ihtiyacı nasıl hesaplanır?
- 4 Bant genişliği (Mbps) ihtiyacı nasıl hesaplanır?
- 5 Önbellek (cache) ve CDN kullanımı hesapları nasıl değiştirir?
- 6 Farklı site türleri için örnek trafik ve bant genişliği hesapları
- 7 Hangi hosting tipinde ne kadar trafik ve bant genişliği mantıklı?
- 8 Gerçek hayattan birkaç gözlem: Nerede hata yapılıyor?
- 9 Özet: Adım adım kendi trafik ve bant genişliği hesabınızı yapın
Web sitesi trafiği ve bant genişliği: Neyi planladığınızı bilin
Yeni bir proje planlarken ya da mevcut sitenizin altyapısını gözden geçirirken en çok takılan sorulardan biri şudur: Aylık ne kadar trafik ve bant genişliğine ihtiyacım var? DCHost tarafında yaptığımız kapasite analizlerinde görüyoruz ki çoğu işletme ya gereğinden fazla kaynak kiralayarak gereksiz maliyete katlanıyor ya da tam tersi, düşük paketle başlayıp yoğun saatlerde yavaşlama ve kesintilerle uğraşıyor.
Bu yazıda, teknik jargonu mümkün olduğunca sadeleştirerek, web siteniz için aylık trafik (GB/ay) ve bant genişliği (Mbps) ihtiyacını nasıl hesaplayabileceğinizi adım adım anlatacağız. Günlük ziyaretçi sayınız, sayfa görüntüleme sayınız, ortalama sayfa boyutunuz gibi verileri kullanarak kendiniz hesap yapabileceksiniz. Ayrıca blog, kurumsal site, e-ticaret ve SaaS gibi farklı senaryolara göre örnekler verip, sonuçları nasıl yorumlamanız gerektiğini de paylaşacağız.
Son bölümde ise bu hesapları DCHost üzerindeki paylaşımlı hosting, VPS, dedicated ve colocation çözümleriyle nasıl eşleştirebileceğinizi; maliyet, hız ve esneklik dengesini nasıl kurabileceğinizi konuşacağız. Böylece bir dahaki altyapı kararını, tahmine değil net rakamlara dayandırabilirsiniz.
Temel kavramlar: Trafik, veri transferi ve bant genişliği farkı
Önce kavramları netleştirelim; çünkü teklif alırken bu terimler sık karışıyor:
- Trafik / Veri transferi (GB/ay): Web sitenize giren çıkıp tüm verilerin toplam hacmidir. Genellikle ay bazında GB veya TB cinsinden ifade edilir. Faturalamada en sık kullanılan metrik budur.
- Bant genişliği (Mbps): Sunucunuzun internete olan bağlantı kapasitesidir. Bir anda ne kadar veri aktarabileceğinizi gösterir. Metre birimi gibidir; ne kadar genişse aynı anda o kadar fazla araç (istek) geçebilir.
- Anlık kullanım: Gerçek zamanlı olarak o anda kullanılan bant genişliğidir (örneğin 12 Mbps). Grafiklerde gördüğünüz dalgalı çizgi budur.
Basit bir benzetmeyle; trafik, ay boyunca borudan geçen toplam su miktarı, bant genişliği ise borunun çapıdır. Toplam su miktarı aynı kalsa bile, çok ince bir borudan verirseniz herkesin bardağı geç dolar; yani siteniz yavaşlar. Bu farkı anlamak, doğru hosting paketini seçmek için kritik.
Eğer bant genişliği kavramını daha teknik seviyede incelemek isterseniz, bant genişliği türleri, port hızları ve ölçüm yöntemlerini detaylı anlattığımız bant genişliği nedir ve nasıl ölçülür yazımıza da göz atabilirsiniz.
Aylık trafik (GB) ihtiyacı nasıl hesaplanır?
Aylık trafik hesabı, aslında birkaç basit değişkene dayanıyor:
- Günlük ortalama tekil ziyaretçi sayısı
- Bir ziyaretçinin ortalama görüntülediği sayfa sayısı
- Ortalama sayfa boyutu (MB cinsinden)
Genel formül şudur:
Aylık trafik (MB) ≈ Günlük ziyaretçi x Sayfa/oturum x Ortalama sayfa boyutu (MB) x 30 gün
Sonuç MB çıkar; bunu 1024’e bölerek GB’ye çevirebilirsiniz.
1. Adım: Ortalama sayfa boyutunu belirlemek
Sayfa boyutu, HTML, CSS, JavaScript, görseller, fontlar ve bazen videolar dahil, tarayıcının o sayfayı göstermek için indirdiği tüm dosyaların toplamıdır. Bunu ölçmek için birkaç pratik yöntem var:
- Tarayıcınızın geliştirici araçlarındaki Network sekmesini açıp, sayfayı yenileyin ve toplam indirilen veri miktarına bakın.
- GTmetrix, WebPageTest gibi hız test araçlarında waterfall/summary bölümünde toplam sayfa boyutunu görebilirsiniz.
- Farklı türde 5-10 sayfanızı (ana sayfa, ürün sayfası, blog yazısı vb.) ölçüp ortalamasını almanız daha gerçekçi olur.
Güncel web sitelerinde sık gördüğümüz yaklaşık değerler:
- Sade bir blog yazısı: 1–2 MB
- Kurumsal ana sayfa: 2–4 MB
- Bol görselli ürün sayfası: 3–6 MB
- Slider, çok sayıda görsel ve üçüncü parti script içeren karmaşık sayfalar: 5–8 MB
Eğer görselleriniz ağırsa, WebP/AVIF geçişi ve CDN kullanımı ile boyutları ciddi biçimde düşürebilirsiniz. Bu konuda detaylı ipuçları verdiğimiz görsel ağırlıklı siteler için disk, CDN ve WebP/AVIF stratejisi yazımıza mutlaka göz atın.
2. Adım: Ziyaretçi ve sayfa görüntüleme sayılarını almak
Google Analytics veya kullandığınız analitik aracından şu iki veriyi alın:
- Günlük ortalama tekil kullanıcı (Users)
- Sayfa/gösterim başına oturum (Pages per session) veya doğrudan günlük sayfa görüntüleme sayısı
Eğer yeni bir siteniz varsa ve henüz veri yoksa, benzer projelerden yola çıkabilirsiniz. Örneğin:
- Küçük blog: 300–1.000 tekil / gün, 2–3 sayfa/oturum
- Yerel işletme sitesi: 200–800 tekil / gün, 2 sayfa/oturum
- Küçük e-ticaret: 500–2.000 tekil / gün, 4–6 sayfa/oturum
Yeni bir projeniz varsa ve sadece trafik değil CPU, RAM ve disk tarafını da planlamak istiyorsanız, yeni web sitesi için CPU, RAM ve trafik nasıl hesaplanır rehberimizde daha geniş bir kapasite planlama çerçevesi bulabilirsiniz.
3. Adım: Formülü uygulayalım (örnek hesaplama)
Diyelim ki:
- Günlük tekil ziyaretçi: 1.000
- Sayfa/oturum: 3
- Ortalama sayfa boyutu: 2 MB
Önce günlük trafik:
- Günlük sayfa görüntüleme = 1.000 x 3 = 3.000
- Günlük trafik (MB) = 3.000 x 2 MB = 6.000 MB
Günlük 6.000 MB ≈ 6 GB yapar. Aylık trafik:
- Aylık trafik (GB) ≈ 6 GB x 30 = 180 GB/ay
Güvenlik payı bırakmak için genelde %20–30 eklemek mantıklıdır:
- 180 GB x 1,3 ≈ 234 GB/ay
Buradan görebileceğiniz gibi, görece mütevazı bir site bile ayda yüzlerce GB trafik üretebiliyor. Önemli olan; paket seçerken “Benim sitem küçük, bir şey olmaz.” demek yerine bu tip bir hızlı hesap yapmanız.
Bant genişliği (Mbps) ihtiyacı nasıl hesaplanır?
Aylık toplam trafik, faturaya ve kota sınırlarına etki eder; bant genişliği ise anlık hızınızı, yani ziyaretçilerinizin siteyi ne kadar akıcı deneyimleyeceğini belirler. İki farklı yaklaşım kullanabiliriz:
- Ortalama bant genişliği hesabı (teorik, kaba hesap)
- Yoğun saat (peak) trafiğine göre pratik yaklaşım
Ortalama bant genişliği hesabı (teorik)
Elinizde aylık trafik tahmini (GB/ay) varsa, bunu ortalama Mbps cinsine çevirebilirsiniz. Formül:
Ortalama Mbps ≈ Aylık trafik (GB) x 8 / (30 x 24 x 3.600)
Burada:
- 8: GB’yi Gbit’e çevirmek için (1 Byte = 8 bit)
- 30 x 24 x 3.600: 30 gündeki toplam saniye sayısı
Yukarıdaki örnekte aylık trafik ≈ 180 GB’tı. Ortalama bant genişliği:
- 180 x 8 = 1.440 Gbit
- 30 x 24 x 3.600 = 2.592.000 saniye
- Ortalama Mbps ≈ 1.440 / 2.592.000 ≈ 0,00056 Gbit/sn ≈ 0,56 Mbps
Gün boyu dümdüz ve eşit dağılan trafik olsa, 0,56 Mbps teorik olarak yeterli olurdu. Gerçekte ise trafik gün içinde dalgalanır, akşam saatlerinde artar, kampanya dönemlerinde sıçrar. Bu yüzden bu formül daha çok kıyas ve fikir vermek için kullanılır.
Yoğun saat trafiğine göre pratik bant genişliği hesabı
Daha gerçekçi olan, yoğun saat (örneğin akşam 20:00–22:00 arası) trafiğine bakmaktır. Yaklaşım:
- Analitikten gün içi saatlik trafik dağılımına bakın.
- En yoğun 1 saatlik dilimdeki sayfa görüntüleme sayısını bulun.
- Sayfa boyutu ve istek süresine göre ihtiyaç duyulan Mbps’i hesaplayın.
Basitleştirilmiş bir formül kullanabiliriz:
Gerekli Mbps ≈ (Saatlik sayfa görüntüleme x Ortalama sayfa boyutu (MB) x 8) / 3.600
Örnek:
- En yoğun saatte 8.000 sayfa görüntüleme
- Ortalama sayfa boyutu: 2,5 MB
Hesap:
- Saatlik veri transferi (Mbit) = 8.000 x 2,5 x 8 = 160.000 Mbit
- Gerekli Mbps ≈ 160.000 / 3.600 ≈ 44,4 Mbps
Bu kaba hesabı yaparken, tarayıcıların istekleri eş zamanlı yapmadığını, cache ve CDN etkisini, aynı ziyaretçinin bazı kaynakları tekrar indirmediğini hesaba katmak gerekir. Pratikte genelde %30–50 güvenlik payı eklemek mantıklıdır. Bu örnekte 50–70 Mbps arası bir port kapasitesi sizi uzun süre rahat ettirir.
Zirve anları, kampanyalar ve güvenlik payı
E-ticaret siteleri ve kampanya dönemi olan projelerde, kısa süreli ama çok yüksek trafik dalgaları yaşanır. Bu durumlar için günlük veya saatlik ortalamaya değil, beklenen zirve anına göre plan yapmalısınız. Örneğin:
- Black Friday, bayram kampanyası, TV reklamı sonrası trafik sıçraması
- Popüler bir influencer paylaşımı sonrası birkaç saatlik yoğunluk
Bu tip dönemlere hazırlanmak için, kapasite artırma, cache stratejileri ve okunur-mod yaklaşımlarını anlattığımız sezonluk trafik patlamalarına hazırlık rehberi yazımızı da okumanızı öneririz. Oradaki teknikler, burada hesapladığınız bant genişliğini daha verimli kullanmanıza yardımcı olur.
Önbellek (cache) ve CDN kullanımı hesapları nasıl değiştirir?
Trafik hesabı yaparken en çok gözden kaçan nokta, önbellek ve CDN etkisidir. Doğru kurgulanmış bir cache katmanı, origin (asıl sunucu) tarafındaki trafik yükünü dramatik şekilde düşürebilir.
- Tarayıcı önbelleği: Değişmeyen CSS, JS, logo gibi dosyaları uzun süreli cache’leyerek tekrar tekrar indirilmesini engeller.
- Sunucu tarafı önbellek: Dinamik sayfaları (WordPress, Laravel vb.) bir süre için statik olarak saklayıp her istekte PHP/DB çalışmasını engeller.
- CDN: Statik dosyaları (görseller, CSS, JS) dünya genelindeki edge sunuculardan sunarak hem hızı artırır hem de origin trafiğini azaltır.
CDN kullanımı, toplam kullanıcıya giden trafiği azaltmaz; ama origin sunucunuzdan çıkan trafiği, yani hosting paketinizin tükettiği bant genişliğini azaltabilir. CDN seçiminde nelere dikkat etmeniz gerektiğini ve hangi senaryolarda gerçekten fayda sağladığını, CDN nedir, ne zaman gerekir? yazımızda detaylı anlattık.
Farklı site türleri için örnek trafik ve bant genişliği hesapları
Şimdi aynı metodolojiyi birkaç senaryoya uygulayalım. Rakamlar yuvarlanmış ve örnek amaçlıdır; kendi verilerinizle bu kalıbı kopyalayıp kullanabilirsiniz.
1) Kişisel blog veya içerik odaklı site
- Günlük tekil: 800
- Sayfa/oturum: 2,5
- Ortalama sayfa boyutu: 1,5 MB (metin + birkaç görsel)
Günlük sayfa görüntüleme:
- 800 x 2,5 = 2.000 sayfa/gün
- Günlük trafik = 2.000 x 1,5 = 3.000 MB ≈ 3 GB
Aylık trafik ≈ 3 x 30 = 90 GB. Güvenlik payı ile ≈ 120 GB/ay planlanabilir.
Bant genişliği tarafında, en yoğun saatte 300 sayfa görüntüleme olduğunu varsayalım:
- Saatlik veri (Mbit) = 300 x 1,5 x 8 = 3.600 Mbit
- Gerekli Mbps ≈ 3.600 / 3.600 = 1 Mbps
Cache ve CDN ile bu yükü daha da azaltmak mümkün. Bu tip bir site, genelde paylaşımlı hosting veya düşük-orta seviye bir VPS ile rahatlıkla yönetilir.
2) Kurumsal web sitesi
- Günlük tekil: 1.500
- Sayfa/oturum: 2
- Ortalama sayfa boyutu: 2,5 MB (slider, referans görselleri vb.)
Günlük sayfa görüntüleme:
- 1.500 x 2 = 3.000 sayfa/gün
- Günlük trafik = 3.000 x 2,5 = 7.500 MB ≈ 7,5 GB
Aylık trafik ≈ 7,5 x 30 = 225 GB. %30 pay ile ≈ 300 GB/ay.
Yoğun saatte 600 sayfa görüntüleme varsayalım:
- Saatlik veri (Mbit) = 600 x 2,5 x 8 = 12.000 Mbit
- Gerekli Mbps ≈ 12.000 / 3.600 ≈ 3,3 Mbps
Burada asıl kritik olan, bant genişliğinden çok sunucu yanıt süresi (TTFB), SSL performansı ve veritabanı optimizasyonudur. Bu konularda da DCHost ekibiyle birlikte doğru altyapıyı seçebilirsiniz.
3) Orta ölçekli e-ticaret sitesi
- Günlük tekil: 3.000
- Sayfa/oturum: 5
- Ortalama sayfa boyutu: 3,5 MB (ürün görselleri, filtreler, JS)
Günlük sayfa görüntüleme:
- 3.000 x 5 = 15.000 sayfa/gün
- Günlük trafik = 15.000 x 3,5 = 52.500 MB ≈ 52,5 GB
Aylık trafik ≈ 52,5 x 30 = 1.575 GB ≈ 1,5 TB. Güvenlik payı ile 2 TB/ay öngörülebilir.
Yoğun saatte (akşam, kampanya dönemi değilken) 2.000 sayfa görüntüleme olduğunu varsayalım:
- Saatlik veri (Mbit) = 2.000 x 3,5 x 8 = 56.000 Mbit
- Gerekli Mbps ≈ 56.000 / 3.600 ≈ 15,5 Mbps
Kampanya dönemlerinde bu değer 2–3 katına çıkabilir; dolayısıyla 30–50 Mbps seviyesinde bir port, e-ticaret gibi yüklerde daha konforlu olur. Bu seviyede genellikle paylaşımlı hosting yerine, VPS veya dedicated sunucu tercih etmek gerekir. WooCommerce tarafında CPU, RAM ve disk IOPS hesaplamasını merak ediyorsanız, WooCommerce kapasite planlama rehberimizde detaylı formüller bulabilirsiniz.
4) Küçük SaaS veya üyelik tabanlı uygulama
- Günlük tekil: 1.200 aktif kullanıcı
- Sayfa/oturum: 8 (dashboard, raporlar vb.)
- Ortalama sayfa boyutu: 1,8 MB (daha az görsel, daha çok JSON/HTML)
Günlük sayfa görüntüleme:
- 1.200 x 8 = 9.600 sayfa/gün
- Günlük trafik = 9.600 x 1,8 = 17.280 MB ≈ 17,3 GB
Aylık trafik ≈ 17,3 x 30 ≈ 520 GB. Güvenlik payı ile 650–700 GB.
SaaS projelerinde asıl sorun çoğu zaman bant genişliği değil; arka plan işler, kuyruklar, raporlama sorguları ve veritabanı yoğunluğudur. Bu yüzden sadece trafik hesabı yapmak yetmez; CPU, RAM, disk ve ağ dengesini birlikte düşünmek gerekir. DCHost’ta bu tip projeler için VPS, dedicated ve gerekirse colocation kombinasyonlarıyla esnek mimariler kuruyoruz.
Hangi hosting tipinde ne kadar trafik ve bant genişliği mantıklı?
Hesapladığınız trafik ve bant genişliği değerlerini, hangi tür hosting paketiyle eşleştireceğiniz de önemli. Genel bir yol haritası:
- Paylaşımlı hosting: Aylık birkaç yüz GB’a kadar trafik, bant genişliği tarafında da makul düzeyde anlık kullanım (örneğin birkaç Mbps) için idealdir. Küçük bloglar, kurumsal siteler ve henüz ölçeklenme aşamasına geçmemiş projeler için maliyet/performans dengesi iyidir.
- VPS: Aylık yüzlerce GB–birkaç TB arası trafik ve daha yüksek anlık bant genişliği (10–100+ Mbps) ihtiyacı olan, aynı zamanda CPU ve RAM’i daha esnek yönetmek isteyen projeler için uygundur.
- Dedicated / Colocation: Yüksek trafik (birkaç TB ve üzeri), yüksek bant genişliği (100 Mbps–1 Gbps ve üstü) ve yoğun veritabanı/uygulama yükleri için doğru tercihtir.
Elbette sadece trafik miktarına bakarak hosting tipi seçmek doğru değil; CPU, RAM, disk, IOPS ve ölçekleme stratejisini birlikte planlamak gerekir. Özellikle maliyet tarafını optimize etmek istiyorsanız, hosting maliyetlerini düşürme ve doğru VPS boyutlandırma rehberimiz bu hesapları bir üst seviyeye taşımanıza yardımcı olacaktır.
Gerçek hayattan birkaç gözlem: Nerede hata yapılıyor?
DCHost tarafında yeni müşteri geçişlerinde en sık gördüğümüz hataları kısaca özetleyelim:
- Sadece disk alanına bakmak: “10 GB disk bana yeter” deyip, trafik ve bant genişliğini hesaba katmamak. Oysa özellikle görsel ağırlıklı sitelerde trafik diskten önce tıkanır.
- Sınırsız trafik pazarlamasına kanmak: Teknik SLA’yı, ince yazıları, CPU/RAM ve I/O limitlerini okumadan “sınırsız” ibaresine güvenmek. Gerçekte trafik değil, farklı bir metrik kısıtlıdır.
- Yoğun saatleri hesaba katmamak: Günlük/aylık ortalamalara bakıp, akşam saatlerindeki yığılmayı öngörememek. Özellikle e-ticaret ve kampanyalı sitelerde bu çok sık yaşanır.
- Önbellek ve CDN kurmamak: Tüm isteği origin sunucuya vurdurup hem CPU’yu hem bant genişliğini gereksiz harcamak.
Bu hataların çoğu, burada anlattığımız basit hesap ve kontrollerle önlenebilir. Gerekirse DCHost ekibiyle birlikte log ve analitik verilerinizi inceleyip size özel bir kapasite planı da çıkarabiliriz.
Özet: Adım adım kendi trafik ve bant genişliği hesabınızı yapın
Toparlayalım; web siteniz için aylık trafik ve bant genişliği ihtiyacını hesaplamak için izlemeniz gereken adımlar kabaca şöyle:
- Farklı türde 5–10 sayfanızın ortalama boyutunu (MB) ölçün.
- Analitikten günlük tekil ziyaretçi ve sayfa/oturum değerlerini alın.
- Aylık trafik (GB) ≈ ziyaretçi x sayfa/oturum x sayfa boyutu x 30 formülüyle kaba bir hesap yapın.
- Yoğun saatteki sayfa görüntüleme sayısını bulun, bant genişliği (Mbps) için saatlik formülü kullanın.
- %20–50 arası güvenlik payı ekleyin; kampanya dönemleri varsa onu ayrıca düşünün.
- Elde ettiğiniz sonuçları, cache ve CDN stratejiniz ile birlikte yorumlayın.
Bu hesapları bir kez yaptıktan sonra, 3–6 ayda bir güncellemek yeterlidir. Trafiğinizde ciddi bir sıçrama beklediğiniz (kampanya, lansman, reklam yatırımı) dönemlerde hesabı yeniden yapmak ve gerekiyorsa DCHost üzerinde paketinizi geçici veya kalıcı olarak büyütmek, hem performans hem maliyet açısından en sağlıklı yaklaşım olacaktır.
CDN, önbellek ve altyapı mimarisi kararlarını daha geniş bir çerçevede ele almak isterseniz, web hosting bileşenleri ve etkileşimleri ile paylaşımlı hosting ve VPS için trafik/bant genişliği rehberimizi de mutlaka okumanızı öneririz.
DCHost olarak, ister basit bir blog ister yüksek trafikli e-ticaret ya da SaaS projesi olsun; domain, hosting, VPS, dedicated ve colocation tarafında uçtan uca çözüm sunuyoruz. Trafik ve bant genişliği hesabınızı birlikte gözden geçirmek, mevcut altyapınızı yorumlamak veya yeni bir projeye en doğru yerden başlamak isterseniz, teknik ekibimiz her zaman bir form veya telefon kadar yakın.
