VPS Sunucunuzda IPv6 Kurulum ve Yapılandırma Rehberi

IPv6’yı VPS Sunucunuza Taşımak Neden Artık Ertelenmemeli?

VPS altyapısı planlarken çoğu ekip hâlâ IPv4 adreslerini merkeze alıyor. Ancak hem adres kıtlığı hem de maliyetler, bu yaklaşımın sürdürülemez olduğunu artık çok net gösteriyor. Özellikle son yıllarda IPv4 kiralama ve satın alma maliyetlerindeki ciddi artışları biz de DCHost tarafında günlük operasyonlarımızda yakından hissediyoruz. Bu tabloyu daha teknik yönden incelemek isterseniz, IPv4 tükenmesi ve fiyat artışlarının teknik arka planını anlattığımız rehbere mutlaka göz atın.

IPv6, sadece daha çok adres sunan yeni bir protokol değil; mobil ağlarda performans, modern ISP altyapılarıyla uyum, bazı ülkelerde daha düşük gecikme ve orta–uzun vadede maliyet avantajı anlamına geliyor. Günümüzde ciddi bir kısmı mobil olan ziyaretçileriniz zaten çoğu zaman IPv6 üzerinden internete çıkıyor. Sunucunuz IPv6 desteklemiyorsa, ağ üzerinde gereksiz çeviri katmanları (NAT, CGNAT vb.) devreye giriyor ve bu da hem gecikme hem de karmaşıklık anlamına geliyor.

Bu rehberde DCHost üzerinde kullandığınız Linux tabanlı VPS sunucularda IPv6’yı adım adım nasıl etkinleştireceğinizi, DNS ve web sunucusu tarafında hangi ek ayarların gerektiğini, güvenlik duvarı ve e-posta gibi pratik konuları da kapsayacak şekilde, gerçek saha senaryolarına dayanarak anlatacağım. Hedefim, IPv6’yı sadece etkinleştirip bırakmanız değil; gerçekten ölçülebilir şekilde fayda sağlayacak, sürdürülebilir bir yapı kurmanız.

Temel Kavramlar: IPv6 Adres Yapısı, /64, Gateway ve DNS

IPv6 adres tipleri ve yazım biçimi

IPv6 adresleri 128 bit uzunluğundadır ve sekiz adet 16 bitlik bloktan oluşur. Her blok, hex (16’lık) sistemde yazılır ve iki nokta ile ayrılır. Örnek bir global IPv6 adresi şöyle görünebilir:

2001:db8:1234:10::2

Genel olarak üç ana IPv6 adres tipini bilmek yeterli olacaktır:

• Global unicast: İnternet üzerinde yönlendirilen, VPS’iniz için asıl kullanacağınız adresler (örnek: 2001:db8::/32 gibi bloklardan gelen adresler).
• Link-local: Sadece yerel ağ segmentinde geçerli adresler; her arayüzde otomatik oluşur (fe80::/64 ile başlar). Genelde gateway tanımlarken karşınıza çıkabilir.
• Loopback: IPv4’teki 127.0.0.1’e karşılık gelen ::1 adresi.

Önek (prefix) ve /64 mantığı

IPv6 tarafında en sık göreceğiniz önek uzunluğu /64 olacaktır. Örneğin size şu bilgiler verilmiş olabilir:

IPv6 adresiniz: 2001:db8:1234:10::2
Prefix:        /64
Gateway:       2001:db8:1234:10::1

Burada /64, ilk 64 bitin ağ kısmı olduğunu gösterir. Geriye kalan 64 bit host kısmıdır. Bir /64 ağ, 2^64 adet adres içerir; yani tek bir /64 bile pratikte bir sunucu için fazlasıyla büyük bir bloktur. Pek çok VPS ortamında size tek bir IPv6 adresi ya da /64 verilir ve siz sadece bu adresi arayüze statik olarak tanımlarsınız.

DNS tarafı: AAAA ve PTR (reverse) kayıtları

IPv4 için A kaydı neyse, IPv6 için de AAAA kaydı odur. Örneğin:

www.ornek.com.   300   IN   A    198.51.100.10
www.ornek.com.   300   IN   AAAA 2001:db8:1234:10::2

IPv6’yı tam anlamıyla devreye almak için yalnızca AAAA kaydı eklemek yetmez; e-posta gibi servisler için reverse DNS (PTR) de kritik öneme sahiptir. PTR kaydı, IP → alan adı eşleşmesini sağlar ve özellikle spam filtrelerinde olumlu bir sinyaldir. DNS kayıtlarının genel mantığını tazelemek isterseniz, A, AAAA, CNAME, MX, TXT ve diğer DNS kayıtlarını anlattığımız kapsamlı rehbere de göz atabilirsiniz.

VPS Ortamında IPv6 Planlaması: Dual-Stack, IPv6-Only ve Senaryolar

Dual-stack mi, IPv6-only mi?

Pratikte bugün için en gerçekçi yaklaşım dual-stack modelidir: Sunucunuzda hem IPv4 hem IPv6 aynı anda çalışır. Böylece:

• IPv4-only ağlardan gelen ziyaretçileriniz IPv4 ile,
• IPv6 destekli ağlardan gelenler ise direkt IPv6 ile

erişmeye devam eder. Uygulamayı, firewall’u ve DNS’i buna göre tasarlarsınız.

Daha ileri bir adım olarak IPv6-only VPS mimarileri de mümkün. Bu durumda sunucunuzda hiç IPv4 yoktur; IPv4-only ziyaretçilere ulaşmak için de NAT64/DNS64 gibi köprü teknolojileri kullanılır. Bu yaklaşımı daha derin incelemek isterseniz, IPv6-only VPS üzerinde web sitesi yayınlama ve NAT64/DNS64 ile IPv4’e köprü kurma rehberimizi inceleyebilirsiniz.

VPS sağlayıcınızdan almanız gereken bilgiler

DCHost üzerinde yeni bir VPS oluşturduğunuzda, yönetim panelinde genellikle şu bilgileri görürsünüz:

• Atanmış IPv6 adresiniz (ya da adresleriniz)
• IPv6 prefix (çoğu zaman /64)
• IPv6 gateway
• Varsayılan DNS sunucuları (çoğu zaman hem IPv4 hem IPv6 adresleri listelenir)

Bu rehberde kullanacağımız örneklerde, bu bilgileri elinizin altında tuttuğunuzu varsayıyorum. Eğer panelde göremiyorsanız ya da emin değilseniz, DCHost destek ekibine bir ticket açarak IPv6 tanımlamalarınızı netleştirmeniz iyi bir başlangıç olur.

Debian/Ubuntu Tabanlı VPS’te IPv6 Kurulumu

Debian ve Ubuntu, DCHost müşterilerimizin en sık tercih ettiği iki dağıtım. Özellikle yeni Ubuntu sürümlerinde netplan, Debian ve bazı eski Ubuntu sürümlerinde ise klasik /etc/network/interfaces yapısını görebilirsiniz.

Netplan ile IPv6 yapılandırması (Ubuntu 18.04+ ve yeni Debian sürümleri)

Tipik bir netplan dosyası şöyle görünebilir:

sudo nano /etc/netplan/01-netcfg.yaml

network:
  version: 2
  renderer: networkd
  ethernets:
    eth0:
      addresses:
        - 198.51.100.10/24        # IPv4 adresiniz
        - 2001:db8:1234:10::2/64  # IPv6 adresiniz
      gateway4: 198.51.100.1
      gateway6: 2001:db8:1234:10::1
      nameservers:
        addresses:
          - 1.1.1.1
          - 8.8.8.8
          - 2606:4700:4700::1111
          - 2001:4860:4860::8888

Burada önemli noktalar:

• IPv6 adresini /64 prefix ile birlikte yazmanız gerekir.
• gateway6 alanına panelde gördüğünüz IPv6 gateway’i yazmalısınız.
• nameservers altında hem IPv4 hem IPv6 DNS sunucularını tanımlayabilirsiniz.

Dosyayı kaydettikten sonra ayarları uygulayın:

sudo netplan apply

Eski ifupdown ile IPv6 (Debian ve eski Ubuntu sürümleri)

Eğer /etc/network/interfaces dosyası kullanılıyorsa, tipik bir yapılandırma şöyle olabilir:

auto eth0
iface eth0 inet static
    address 198.51.100.10
    netmask 255.255.255.0
    gateway 198.51.100.1

iface eth0 inet6 static
    address 2001:db8:1234:10::2
    netmask 64
    gateway 2001:db8:1234:10::1

Değişiklik sonrasında ağ servisini yeniden başlatın:

sudo systemctl restart networking

IPv6’nın gerçekten çalıştığını doğrulama

Aşağıdaki komutlarla IPv6 konfigürasyonunuzu test edebilirsiniz:

# IPv6 adreslerini ve rotaları kontrol et
ip -6 addr show
ip -6 route show

# IPv6 üzerinden ping testi
ping -6 2001:4860:4860::8888
ping -6 google.com

# Sadece IPv6 kullanarak HTTP isteği atmak
curl -6 https://ifconfig.co

ping -6 ile domain’e ping atarken sadece IPv6 kullanılacağından, DNS’te AAAA kaydınız yoksa ya da rota hatalıysa sorunları hızlıca fark edebilirsiniz.

CentOS, AlmaLinux ve Rocky Linux’ta IPv6 Kurulumu

RHEL tabanlı dağıtımlarda varsayılan olarak NetworkManager kullanılır. Ayarları ister nmcli komut satırı ile ister ifcfg dosyaları üzerinden yapabilirsiniz.

nmcli ile IPv6 adresi eklemek

Önce bağlantı adını tespit edin:

nmcli connection show

Diyelim ki bağlantınızın adı ‘eth0’ olsun. Şu şekilde IPv6 adresi ve gateway ekleyebilirsiniz:

sudo nmcli connection modify eth0 ipv6.method manual 
  ipv6.addresses 2001:db8:1234:10::2/64 
  ipv6.gateway 2001:db8:1234:10::1 
  ipv6.dns "2606:4700:4700::1111,2001:4860:4860::8888"

Sonrasında bağlantıyı yeniden başlatın:

sudo nmcli connection down eth0
sudo nmcli connection up eth0

ifcfg dosyaları ile manuel IPv6 yapılandırması

Bazı ortamlarda hâlâ klasik ifcfg formatı tercih ediliyor. Örneğin:

sudo nano /etc/sysconfig/network-scripts/ifcfg-eth0

DEVICE=eth0
BOOTPROTO=none
ONBOOT=yes

IPADDR=198.51.100.10
PREFIX=24
GATEWAY=198.51.100.1

IPV6INIT=yes
IPV6_AUTOCONF=no
IPV6ADDR=2001:db8:1234:10::2/64
IPV6_DEFAULTGW=2001:db8:1234:10::1

Değişiklikten sonra ağ servisini yeniden başlatın:

sudo systemctl restart network

Ardından yine ip -6 addr ve ping -6 ile bağlantıyı doğrulayabilirsiniz.

Güvenlik Duvarı ve IPv6: Adres Eklemek Tek Başına Yeterli Değil

IPv6 tarafında sahada gördüğümüz en yaygın hata şu: Sunucuya IPv6 adresi ekleniyor, DNS’e AAAA kaydı yazılıyor ama IPv4 için yazılmış firewall kuralları IPv6 için güncellenmiyor. Sonuç; elinizde var olan ama dışarıdan erişilemeyen bir IPv6 adresi.

ufw ile IPv6 trafiğini açmak

Ubuntu’da sıkça kullanılan ufw, varsayılan ayarlarında IPv6 desteğini kapalı getirebilir. Önce şunu kontrol edin:

sudo nano /etc/ufw/ufw.conf

IPV6=yes

Bu satır ‘yes’ değilse, değiştirip ufw’yi yeniden başlatın:

sudo ufw disable
sudo ufw enable

Sonrasında tanımladığınız kurallar hem IPv4 hem IPv6’ya uygulanacaktır. Örneğin:

sudo ufw allow 80/tcp comment 'HTTP'
sudo ufw allow 443/tcp comment 'HTTPS'

Güvenlik duvarını daha detaylı sertleştirmek isterseniz, IPv6 odaklı nftables kurallarını da işin içine dahil eden nftables ile VPS güvenlik duvarı rehberimizi mutlaka inceleyin.

firewalld ile IPv6 servislerini açmak

RHEL tabanlı sistemlerde firewalld kullanıyorsanız, IPv4 ve IPv6 için aynı zone ve servis tanımlarını kullanırsınız. Örneğin:

sudo firewall-cmd --zone=public --add-service=http --permanent
sudo firewall-cmd --zone=public --add-service=https --permanent
sudo firewall-cmd --reload

Eğer özel kurallar yazıyorsanız, IPv6’ya özgü adres ailelerini de unutmayın:

sudo firewall-cmd --permanent 
  --add-rich-rule='rule family="ipv6" service name="http" accept'

Doğrudan ip6tables/nftables kullanan yapılar

Daha gelişmiş VPS kurulumlarında iptables yerine nftables kullanımı hızla yaygınlaşıyor. Mantık basit: IPv4 için yazdığınız kuralların bir muadilini IPv6 için de tanımlamanız gerekiyor. Örneğin sadece belirli portları açıp geri kalan her şeyi drop ediyorsanız, IPv6 zincirinizde de aynı politikayı uygulamalısınız. Aksi halde ya tüm IPv6 trafiğini engellemiş olursunuz ya da tam tersi, IPv4’te kapattığınız bir port IPv6 üzerinden açık kalır.

DNS, Web Sunucusu ve Uygulama Katmanında IPv6’yı Tamamlama

Alan adınıza AAAA kaydı eklemek

Sunucuda IPv6 adresi çalışır hâle geldikten sonra sıra DNS tarafına gelir. Örneğin şöyle bir yapılandırmanız olabilir:

ornek.com.        300 IN A    198.51.100.10
ornek.com.        300 IN AAAA 2001:db8:1234:10::2
www.ornek.com.    300 IN CNAME ornek.com.

CDN ya da harici DNS sağlayıcısı kullanıyorsanız, oradaki panelden de AAAA kaydını eklemeyi unutmayın. Sadece A kaydını güncelleyip AAAA’yı ihmal etmek, IPv6 kullanıcılarının IPv4’e geri düşmesine neden olur; bu da aslında kurduğunuz yeni altyapının faydasını kısmen boşa çıkarır.

Nginx ve Apache’yi IPv6 üzerinde dinleyecek şekilde ayarlamak

Unix soket ya da sadece 0.0.0.0:80 üzerinde dinleyen konfigürasyonlarda web sunucusu zaten hem IPv4 hem IPv6 üzerinden çalışıyor olabilir, fakat konfigürasyonu netleştirmek iyi bir pratiktir.

Nginx örneği:

server {
    listen 80 default_server;
    listen [::]:80 default_server;

    server_name ornek.com www.ornek.com;
    root /var/www/ornek.com/public;
}

HTTPS için:

server {
    listen 443 ssl http2;
    listen [::]:443 ssl http2;

    server_name ornek.com www.ornek.com;
    ssl_certificate     /etc/letsencrypt/live/ornek.com/fullchain.pem;
    ssl_certificate_key /etc/letsencrypt/live/ornek.com/privkey.pem;
}

Apache tarafında ise genellikle Listen direktifini hem IPv4 hem IPv6’yı kapsayacak şekilde yazmanız yeterlidir:

Listen 80
Listen [::]:80

VirtualHost tanımlarınızda da benzer şekilde hem IPv4 hem IPv6’yı kapsayan yapı kullanabilirsiniz.

SEO, performans ve kullanıcı deneyimi etkileri

Google ve diğer arama motorları, sitenizin IPv6 üzerinden erişilebilir olup olmadığını kontrol eder. Çoğu zaman IPv6 yalnızca doğrudan bir SEO sıralama faktörü değildir; ancak kullanıcılarınıza daha yakın IPv6 rotaları sunuyorsanız, daha düşük gecikme ve daha stabil bir deneyim sunarsınız. Bu da dolaylı olarak hemen çıkma oranı, sayfa yükleme süresi ve kullanıcı davranışı metrikleri üzerinden SEO’ya katkı sağlar.

E-posta, Reverse DNS ve IPv6 ile Teslim Edilebilirlik

Eğer VPS’iniz üzerinden SMTP ile e-posta gönderimi yapıyorsanız, IPv6’yı devreye alırken bu alanı özellikle dikkatli ele almanız gerekir. Pek çok alıcı MTA, IPv6’dan gelen bağlantılara karşı daha katı kurallar uygulayabiliyor.

IPv6 PTR (reverse DNS) kaydı

PTR kaydı genellikle IP bloğunu size tahsis eden tarafından yönetilir; yani DCHost tarafında tanımlanır. IPv6 adresinizin reverse DNS’ini alan adınızla eşleştirmek için destek talebi açarak şu bilgileri iletmeniz yeterlidir:

• IPv6 adresiniz (örnek: 2001:db8:1234:10::2)
• Bu IP için kullanılacak hostname (örnek: mail.ornek.com)

Sonrasında dig -x 2001:db8:1234:10::2 ya da benzeri araçlarla PTR kaydını kontrol edebilirsiniz.

SPF, DKIM, DMARC ve IPv6

SPF kaydı oluştururken, gönderen IP’niz IPv6 ise buna göre ‘ip6:’ mekanizmasını kullanmanız gerekir. Örneğin:

ornek.com.  300 IN TXT "v=spf1 ip6:2001:db8:1234:10::2 -all"

DKIM ve DMARC kayıtları IPv4/IPv6’dan bağımsızdır; alan adınız için doğru şekilde kurulu olmaları yeterlidir. IPv6 üzerinden e-posta gönderimini daha detaylı ele aldığımız IPv6 ile e-posta gönderimi, reverse DNS, SPF ve teslim edilebilirlik rehberimize göz atmanız, bu konuyu sahadaki iyi ve kötü örneklerle birlikte görmenizi sağlayacaktır.

Gerçekçi bir strateji: Web trafiğinde agresif, e-postada temkinli IPv6

Saha deneyimimiz şunu gösteriyor: Web trafiğinde IPv6’yı hızlıca ve agresif şekilde devreye almak çoğu zaman ciddi fayda sağlıyor. E-posta tarafında ise bazı alıcı sistemlerin IPv6’ya hâlâ çekingen yaklaştığını görüyoruz. Bu nedenle:

• Web siteniz için IPv6’yı mutlaka açın.
• E-posta tarafında ise PTR, SPF ve diğer ayarları titizlikle kurup teslim edilebilirlik metriklerinizi gözlemleyin.
• Gerekirse bir süre daha SMTP çıkışını sadece IPv4 üzerinden bırakıp, IPv6’yı yavaş yavaş devreye alın.

Sorun Giderme: En Sık Karşılaştığımız IPv6 Hataları

IPv6 tarafında DCHost destek ekibine en sık gelen vakaları özetlemek, kendi kurulumunuzda da hızlı teşhis koymanıza yardımcı olacaktır.

• Sunucudan dışarıya ping -6 çalışıyor ama site dışarıdan açılmıyor: Çoğunlukla firewall’da IPv6 için 80/443 portlarının açık olmamasından kaynaklanır. ufw/firewalld ya da nftables kurallarınızı kontrol edin.
• Sunucuya SSH ile IPv6 üzerinden hiç erişilemiyor: Güvenlik duvarında 22/tcp için IPv6 kuralı yoktur veya gateway yanlış yazılmıştır. ip -6 route çıktısını mutlaka kontrol edin.
• bazı ağlardan IPv6 ile erişilirken bazı ISP’lerden erişilememesi: Genelde rota sorunları ya da ilgili ISP tarafındaki peering problemleriyle ilgilidir. Bu durumda traceroute6 çıktılarıyla birlikte destek birimine başvurmak gerekir.
• AAAA kaydı var ama tarayıcı IPv4 üzerinden bağlanıyor: Kullanıcının ISP’si IPv6 desteklemiyor olabilir. Ayrıca tarayıcılar genelde Happy Eyeballs algoritmasını kullanarak IPv4/IPv6 arasında en hızlı yanıt vereni seçer; bu nedenle IPv6 rotanızın performansı da önemlidir.
• IPv6 adresi ekledikten sonra ağ tamamen gitti: Yanlış prefix (/64 yerine /128 gibi), gateway adresinin hatalı yazılması ya da netplan/interfaces dosyasında sözdizimi hataları buna yol açabilir. Konfigürasyonu dikkatle gözden geçirin.

DCHost Ortamında Pratik Bir IPv6 Geçiş Planı

Şimdiye kadar parça parça ele aldığımız konuları, DCHost üzerinde kullanılan tipik bir VPS senaryosu için somut bir yol haritasında toplayalım. Özellikle staging ve canlı ortam ayrımı olan projelerde bu adımları sırayla izlemek ciddi rahatlık sağlayacaktır.

1. Panelden IPv6 bilgilerinizi netleştirin: VPS yönetim ekranında IPv6 adresi, prefix ve gateway bilgilerinizi not alın. Emin değilseniz destek ile teyit edin.
2. Önce staging/deneme bir VPS’te uygulayın: Canlı sitenizi riske atmadan, aynı imaja sahip test bir VPS üzerinde IPv6 adresini ekleyin ve tüm adımları deneyin.
3. İşletim sistemi konfigürasyonunu yapın: Debian/Ubuntu’da netplan ya da interfaces, RHEL tabanlı sistemlerde nmcli/ifcfg ile statik IPv6 adresi ve gateway tanımlayın.
4. Güvenlik duvarını güncelleyin: IPv4 için tanımlı kritik portların (22, 80, 443, gerekliyse 25 vb.) IPv6 için de açık olduğundan emin olun. Gerekirse nftables gibi daha gelişmiş bir katmana geçin.
5. DNS tarafında AAAA kaydını ekleyin: Alan adınız için web trafiğini yönlendiren kayıtlara mutlaka AAAA karşılıkları ekleyin. CDN ya da harici DNS kullanıyorsanız oradaki paneli de güncelleyin.
6. Web sunucusu ve uygulamayı test edin: Nginx/Apache konfigürasyonlarında IPv6 dinleme ayarlarını kontrol edin, curl -6 ve farklı ağlardan gerçek tarayıcı testleri yapın.
7. E-posta ve reverse DNS’i planlayın: SMTP trafiğiniz varsa PTR, SPF ve diğer e-posta güvenlik ayarlarını IPv6’yı da kapsayacak şekilde gözden geçirin. İlk aşamada sadece web trafiği için IPv6 açmak da makul bir strateji olabilir.

Bu süreçte, IPv6 geçişinizi işletmenizin genel IP stratejisiyle uyumlu hâle getirmek isterseniz, IPv4 tükenmesi ve çözüm stratejilerini detaylandırdığımız rehber ile birlikte düşünmek uzun vadede ciddi avantaj sağlar.

Sonuç: IPv6’yı Sadece Açmayın, Bilinçli Şekilde Hayata Geçirin

IPv6, uzun yıllar boyunca ‘ileride mutlaka geçeriz’ denilen ama bir türlü öncelik listesinde yukarı çıkamayan bir konuydu. Bugün ise IPv4 maliyetleri, yeni ağların büyük kısmının doğrudan IPv6 ile kurulması ve mobil trafiğin ağırlığı nedeniyle bu lüks yavaş yavaş ortadan kalkıyor. DCHost tarafında da hem veri merkezi hem de VPS platformlarımızı IPv6’yı bir yan özellik değil, varsayılan kabul eden bir noktaya taşımak için ciddi yatırımlar yapıyoruz.

Bu rehberde VPS sunucunuzda IPv6 kurulumunu işletim sistemi, güvenlik duvarı, DNS, web sunucusu ve e-posta katmanlarıyla birlikte ele aldık. Artık elinizde sadece ‘IPv6’yı açtım’ demekle kalmayan, gerçekten ölçülebilir fayda sağlayabilecek bir yol haritası var. Bir sonraki adım olarak, daha ileri senaryolar (örneğin IPv6-only VPS mimarileri, NAT64/DNS64, ileri seviye firewall kuralları) için IPv6-only hosting rehberimizi ve IPv6 ile e-posta tarafını ayrıntılı anlatan teslim edilebilirlik odaklı makalemizi okumanızı tavsiye ederim.

Eğer DCHost üzerinde hâlihazırda çalışan bir VPS’iniz varsa ve IPv6 geçişini planlı, kontrollü şekilde yapmak istiyorsanız, altyapı ekibimizle birlikte proje bazlı bir geçiş planı çıkarmaktan memnuniyet duyarız. Yeni bir proje için VPS, dedicated sunucu ya da colocation düşünüyorsanız da, ilk günden itibaren IPv6’yı mimarinin doğal bir parçası olacak şekilde tasarlamanız uzun vadede hem maliyet hem de operasyonel sadeleşme açısından büyük avantaj sağlayacaktır.