İçindekiler
- 1 cPanel Tam Yedek Nedir, Neden Bu Kadar Önemli?
- 2 cPanel Tam Yedek (Full Backup) Tam Olarak Ne İçerir?
- 3 Taşıma Öncesi Planlama: DNS, E-posta ve Zamanlama
- 4 cPanel Arayüzünden Tam Yedek Alma (Full Backup)
- 5 WHM / Root Seviyesinde cpmove Yedeği Oluşturma
- 6 Alınan Tam Yedeği Farklı Sunucuya Geri Yükleme
- 7 DNS ve Nameserver Değişimi: Kesintiyi Minimize Etmek
- 8 Geri Yükleme Sonrası Kontrol Listesi
- 9 cPanel Tam Yedeklerle Sürekli Güvende Kalmak
- 10 DCHost Üzerinde cPanel Taşıma Senaryoları
- 11 Sonuç: cPanel Tam Yedek ve Taşıma Sürecini Kontrol Altına Almak
cPanel Tam Yedek Nedir, Neden Bu Kadar Önemli?
Bir web sitesi taşıma ya da altyapı yenileme kararı alındığında en kritik başlık her zaman aynıdır: Yedekler gerçekten çalışıyor mu? cPanel tam yedek (full backup), sadece dosyalarınızı değil; veritabanlarını, e-posta kutularını, ayarları, hatta çoğu zaman cron görevlerini bile birlikte paketleyen kapsamlı bir arşivdir. Yani bu dosya, sitenizi farklı bir sunucuya çoğunlukla tek hamlede taşıyabilmenizi sağlar.
DCHost olarak sahada en çok gördüğümüz sorunlardan biri, taşıma gününe kadar yedeklerin hiç test edilmemiş olması. Yedek var ama eksik; veritabanı ayrı, e-postalar ayrı, DNS kayıtları unutulmuş… Bu rehberde, cPanel tam yedek alma sürecini, bu yedeği farklı bir sunucuya geri yüklemeyi ve taşıma sırasında kesintiyi en aza indirmek için bilmeniz gereken pratik ipuçlarını adım adım anlatacağız.
Amacımız şu: İster paylaşımlı hosting kullanın, ister DCHost üzerinde VPS, dedicated ya da colocation ile kendi cPanel sunucunuzu yönetin; tam yedek almayı, bu yedeği yeni sunucuya nasıl geri yükleyeceğinizi ve DNS / e-posta tarafında hangi sırayla hareket etmeniz gerektiğini netleştireceksiniz.
cPanel Tam Yedek (Full Backup) Tam Olarak Ne İçerir?
cPanel arayüzünden aldığınız tam yedek, tipik olarak aşağıdaki bileşenleri tek bir arşiv dosyasında toplar:
- Public_html altındaki tüm web dosyaları (WordPress, PHP uygulamaları, tema ve eklentiler vb.)
- MySQL / MariaDB veritabanları
- cPanel e-posta hesapları ve posta kutusu içeriği
- FTP hesapları
- Alt alan adları ve addon domain yapılandırmaları
- Zone dosyaları (DNS kayıtları – bazı durumlarda ayrı yönetiliyor olabilir)
- cPanel hesabınıza özel ayarların önemli bir kısmı (bazı cron görevleri vb.)
Bu yüzden tam yedek, sadece dosya veya sadece veritabanı yedeğine göre taşıma senaryolarında çok daha rahat çalışılır. Özellikle WordPress, WooCommerce, klasik PHP uygulamaları ve küçük SaaS projelerinde tam yedekle taşıma, hataya daha az alan bırakır.
Yine de unutmayın: Tam yedek, iyi bir yedekleme stratejisinin sadece bir parçasıdır. Yedekleme konusuna genel bakış için RPO/RTO kavramlarını anlattığımız yedekleme stratejisi rehberimize mutlaka göz atın.
Taşıma Öncesi Planlama: DNS, E-posta ve Zamanlama
Teknik adımlara geçmeden önce, iyi bir taşıma planı yapmanız gereklidir. Özellikle farklı sunucuya geçişte aşağıdaki başlıklar kritik olur:
- Alan adı DNS yönetimi: Nameserver sizde mi, domain kayıt firmasının panelinde mi, Cloudflare gibi bir servis üzerinden mi yönetiliyor?
- TTL değerleri: DNS yayılım süresini kısaltmak için taşıma öncesi TTL düşürmeniz büyük avantaj sağlar.
- E-posta altyapısı: cPanel üzerinde mi, harici bir servis üzerinde mi (örneğin kurumsal e-posta çözümleri) çalışıyor?
- Yoğun trafik / sipariş dönemleri: E-ticaret sitelerini kampanya döneminde taşımak genelde risklidir, sakin saatleri ve günleri tercih edin.
DNS ve domain tarafını sağlama almak için hosting firması değiştirirken DNS ve domain taşıma kontrol listemizdeki adımları takip etmeniz taşıma stresini ciddi şekilde azaltır.
Ayrıca, kesintisiz veya minimum kesintiyle geçiş hedefliyorsanız, zero-downtime taşıma için TTL stratejileri rehberindeki önerileri bu yazıyla birlikte düşünmenizi öneririz.
cPanel Arayüzünden Tam Yedek Alma (Full Backup)
Bu bölümde, klasik kullanıcı cPanel hesabından full backup alma adımlarını ele alacağız. Root veya WHM erişiminiz olmasa bile bu adımları uygulayabilirsiniz.
1. Boş Alan ve Kotanızı Kontrol Edin
Öncelikle cPanel hesabınızın disk kotasını ve mevcut kullanımını kontrol edin. Tam yedek, hesabınızın boyutuna yakın bir arşiv dosyası oluşturur. Disk kotanız yetersizse yedek dosyası tamamlanmadan süreç yarıda kesilebilir.
- cPanel ana sayfada Disk Kullanımı veya Disk Alanı bölümlerini kontrol edin.
- Gereksiz log, eski yedek ve kullanılmayan dosyaları temizleyin.
- Gerekirse geçici olarak daha yüksek disk alanı için paket yükseltmesi talep edin.
Hesabınızdaki teknik limitleri daha iyi anlamak için cPanel kaynak limitleri rehberimize göz atmanız faydalı olabilir.
2. Backup (Yedekleme) Arayüzüne Giriş
cPanel hesabınıza giriş yaptıktan sonra:
- Arama kutusuna backup yazın veya Dosyalar bölümünde Yedekleme / Backup ikonunu bulun.
- Yedekleme sayfasında Tam Yedekleme (Full Backup) alanını göreceksiniz.
3. Full Backup Oluşturma
Backup ekranında genellikle şu adımlar bulunur:
- Tam Yedek Oluştur veya Generate a Full Backup butonuna tıklayın.
- Hedef (Backup Destination) seçenekleri çıkar:
- Home Directory (varsayılan – yedek /home altında oluşturulur)
- Remote FTP Server (yedek başka bir sunucuya FTP ile gönderilir)
- SCP (SSH üzerinden aktarım)
- Genelde en pratik yöntem olarak Home Directory seçilir. Yedek oluşturulduktan sonra bu dosyayı indirirsiniz.
- İsteğe bağlı olarak bildirim e-posta adresi girebilirsiniz; yedek bittiğinde size bilgi gelir.
- Generate Backup butonuna basarak işlemi başlatın.
Hesabınızın büyüklüğüne göre bu işlem birkaç dakikadan birkaç saate kadar sürebilir. İşlem tamamlandığında cPanel hesabınızın ana dizini altında backup-tarih_saat.tar.gz benzeri bir dosya göreceksiniz.
4. Full Backup Dosyasını İndirme
Yedek dosyası hazır olduğunda:
- cPanel Dosya Yöneticisi üzerinden home dizinine girerek yedek dosyasını bilgisayarınıza indirebilirsiniz.
- Alternatif olarak FTP veya SFTP ile bağlanıp ilgili .tar.gz dosyasını lokalinize çekebilirsiniz.
Eğer yedeği direkt yeni sunucuya yüklemek istiyorsanız, dosyayı kendi bilgisayarınıza indirmek yerine SCP veya FTP Destination kullanarak doğrudan yeni sunucuya göndermek zaman kazandırabilir.
5. Backup Wizard ile Adım Adım Tam Yedek
Bazı cPanel sürümlerinde Yedek Sihirbazı (Backup Wizard) aracı da bulunur. Bu araç üzerinden de Full Backup seçeneğini takip ederek benzer şekilde tüm hesabın yedeğini alabilirsiniz. Arayüz sadece adımları daha basit hale getirir; oluşturulan dosya mantık olarak aynıdır.
WHM / Root Seviyesinde cpmove Yedeği Oluşturma
Eğer DCHost üzerinde VPS, dedicated sunucu veya colocation ile kendi cPanel sunucunuzu işletiyorsanız ve WHM root erişimine sahipseniz, daha profesyonel bir yöntem olan cpmove yedeklerini kullanabilirsiniz.
1. WHM Üzerinden Full Account Backup
WHM panelinde:
- whm:2087 adresinden WHM panelinize giriş yapın.
- Sol menüden Backup veya Transfer bölümündeki ilgili araçları arayın.
- Backup User Selection bölümünden yedeğini almak istediğiniz cPanel hesaplarını işaretleyin.
- Configure Backup veya benzeri ekrandan otomatik günlük/haftalık yedek politikalarınızı ayarlayabilirsiniz.
Ancak taşıma için genellikle manual full account backup veya Transfer Tool içindeki cpmove oluşturma mekanizması kullanılır.
2. cpmove Dosyaları
WHM Transfer Tool veya Full Account Backup süreçleri, hesabın kullanıcı adına göre cpmove-kullaniciadi.tar.gz benzeri arşivler oluşturur. Bu dosyalar, başka bir cPanel sunucusuna taşınırken restore sürecini oldukça kolaylaştırır; çünkü cPanel hesabını tüm ayarlarıyla birlikte geri yükleyebilir.
Bu, özellikle onlarca cPanel hesabı işleten ajanslar ve reseller’lar için büyük kolaylıktır. Daha gelişmiş taşıma senaryoları için cPanel’den cPanel’e canlı taşıma rehberimizde incremental rsync ve WHM Live Transfer gibi yöntemleri anlattık; göz atmanızda fayda var.
Alınan Tam Yedeği Farklı Sunucuya Geri Yükleme
Elinizde artık bir full backup veya cpmove dosyası var. Şimdi bunu farklı bir sunucuya geri yükleme senaryolarını konuşalım. Burada iki temel durumdan söz edeceğiz:
- Her iki tarafta da cPanel var ve yeni sunucuda WHM root erişimine sahipsiniz.
- Yeni sunucuda yalnızca kullanıcı seviyesinde cPanel erişiminiz var (örneğin paylaşımlı hosting hesabı).
Senaryo 1: Eski ve Yeni Sunucu cPanel, WHM Root Erişimi Var
Bu en ideal ve temiz senaryodur. DCHost üzerindeki cPanel sunucularına yaptığımız taşımalarda genellikle şu yolu izliyoruz:
1. Yedek Dosyasını Yeni Sunucuya Aktarın
cpmove veya full backup dosyasını yeni sunucuya SCP, rsync veya SFTP ile kopyalayın. Genelde konum olarak aşağıdakilerden biri kullanılır:
- /home
- /backup
- /root (bazı kurulumlarda)
2. WHM Üzerinden Restore a Full Backup / cpmove
WHM panelinde:
- Restore a Full Backup/cpmove File menüsüne girin.
- Sunucudadaki mevcut yedek/cpmove dosyaları otomatik listelenir.
- Geri yüklemek istediğiniz hesabı seçin.
- Hesap kullanıcısı, paket ve diğer ayarları onaylayın.
- Restore işlemini başlatın.
Bu işlem sonucunda yeni cPanel sunucunuzda, eski sunucudakiyle aynı kullanıcı adı, aynı dosyalar, aynı veritabanı isimleri ve çoğu zaman aynı e-posta hesaplarıyla birebir bir kopya oluşur.
3. Transfer Tool ile Doğrudan Taşıma (Opsiyonel)
Eğer eski sunucuya root SSH erişiminiz varsa, WHM Transfer Tool aracıyla tek tek backup indirip yüklemek yerine, doğrudan sunucudan sunucuya taşıma da yapabilirsiniz. Bu yöntem; hem zaman kazandırır, hem de çoklu hesapları aynı anda yeni DCHost sunucunuza geçirmeniz gerektiğinde hayat kurtarır.
Senaryo 2: Yeni Sunucuda Sadece Kullanıcı cPanel Erişiminiz Var
Bu durumda tam otomatik restore aracı kullanamazsınız, ancak yine de full backup dosyası büyük iş görür. İzleyeceğiniz yol kabaca şöyledir:
1. Yedeği Lokalinizde Açın
Bilgisayarınızda:
- backup-…tar.gz dosyasını bir klasöre çıkarın.
- İçeride homedir, mysql, e-posta klasörleri gibi alt dizinler göreceksiniz.
2. Web Dosyalarını Yeni Hesaba Yükleyin
Yeni cPanel hesabınızda:
- Dosya Yöneticisi veya FTP ile public_html dizinine bağlanın.
- Yedekten çıkardığınız homedir içindeki public_html veya ilgili sitenin dizinini buraya yükleyin.
3. MySQL Veritabanlarını Manuel Olarak Taşıyın
Genelde mysql klasörü altında .sql dökümleri veya raw veritabanı dosyaları bulunur. En sağlıklı yol:
- Yeni cPanel hesabında MySQL Veritabanları bölümünden aynı isimlerde (veya benzer) veritabanları ve kullanıcılar oluşturun.
- phpMyAdmin’e girerek ilgili veritabanını seçin.
- Yedekten aldığınız .sql dosyasını içe aktarın (Import).
- wp-config.php veya uygulamanızın config dosyasında veritabanı adı, kullanıcı ve şifrenin yeni sunucudaki değerlerle eşleştiğinden emin olun.
4. E-posta Hesapları ve Diğer Ayarlar
E-posta tarafı manuel taşımalarda en zahmetli kısım olabilir:
- Yeni cPanel hesabında e-posta hesaplarını aynı kullanıcı adlarıyla yeniden oluşturun.
- Eski sunucudaki posta kutusu içeriğini IMAP senkronizasyon araçlarıyla veya .mbox/MAILDIR klasörlerini manuel taşıyarak yeni sunucuya aktarabilirsiniz.
cPanel e-posta taşıma tarafında daha ayrıntılı bir yol haritası için cPanel e-posta hesaplarını yeni sunucuya taşıma rehberimizi adım adım takip edebilirsiniz.
DNS ve Nameserver Değişimi: Kesintiyi Minimize Etmek
Yedek alındı, yeni sunucuda geri yüklendi. Sırada ziyaretçileri yeni sunucuya yönlendirmek var. Burada DNS ve nameserver değişikliği devreye giriyor.
1. Taşıma Öncesi TTL Düşürme
Taşıma gününden en az 24 saat önce alan adınızın A ve AAAA kayıtlarının TTL değerlerini 300 saniye (5 dakika) civarına çekerseniz, sonradan yapacağınız IP değişikliği çok daha hızlı yayılır. Bunu domain kayıt firmanızın DNS panelinden veya Cloudflare / benzeri bir DNS servisinden yönetiyor olabilirsiniz.
2. Yeni Sunucuda Siteyi Test Etme
DNS değiştirmeden önce yeni sunucudaki kopyayı test etmek iyi bir pratiktir:
- Geçici bir alt alan adıyla (test.ornekdomain.com gibi) yeni sunucuya yönlendirme yapılabilir.
- Veya local hosts dosyanızı düzenleyerek alan adınızı yeni IP’ye işaret edip sadece kendi bilgisayarınızdan yeni siteyi görebilirsiniz.
3. IP / Nameserver Değişikliği
Testler başarılıysa:
- Eğer sadece IP değişecekse, A (ve varsa AAAA) kayıtlarını yeni sunucu IP’sine güncelleyin.
- Farklı bir hosting firmasına veya DCHost üzerinde yeni bir cPanel sunucusuna geçiyorsanız, domaininizin nameserver adreslerini yeni sağlayıcının verdiği nameserver’larla değiştirin.
Bu noktada e-posta kayıtlarının (MX, SPF, DKIM, DMARC) da yeni sunucuya göre güncellendiğinden emin olun. Karmaşık taşıma senaryolarında, DNS stratejisini önceden kurgulamak için DNS ve domain taşıma kontrol listesi rehberine geri dönebilirsiniz.
Geri Yükleme Sonrası Kontrol Listesi
Taşıma teknik olarak tamamlandıktan sonra, gerçekte işlerinizin bittiği anlamına gelmez. Özellikle üretim ortamında mutlaka bir kontrol listesi üzerinden geçip her şeyi doğrulamak gerekir.
1. Web Sitesi ve Uygulama Kontrolleri
- Ana sayfa ve kritik iç sayfaları (ürün, sepet, ödeme, blog yazıları) tek tek dolaşın.
- Admin panellerine giriş yapın (WordPress admin, özel CRM panelleri vb.).
- Dosya yükleme, form gönderme, arama gibi işlevleri test edin.
- Hata günlüğü (error_log) dosyalarını inceleyin; yeni sunucuda farklı PHP ayarları yüzünden çıkabilecek hataları yakalayın.
2. SSL sertifikası ve HTTPS
- Yeni sunucuda SSL sertifikasını yeniden kurun veya otomatik Let’s Encrypt sürecini tetikleyin.
- HTTP’den HTTPS’e yönlendirmelerin doğru çalıştığını kontrol edin.
- Tarayıcıda güvenli kilit simgesi çıkıyor mu, Mixed Content hatası var mı kontrol edin.
HTTPS geçiş ve karma içerik hataları için Mixed content ve güvensiz içerik hatalarını düzeltme rehberimizi taşıma sonrası referans olarak kullanabilirsiniz.
3. E-posta Gönderim ve Alım Testleri
- cPanel üzerinden en az bir e-posta hesabına test mail gönderip alın.
- Farklı sağlayıcılardaki adreslere (Gmail, kurumsal adresler vb.) test e-posta gönderip spam kutusuna düşüp düşmediğini kontrol edin.
- SPF, DKIM, DMARC ve PTR (Reverse DNS) ayarlarının güncelliğini doğrulayın.
E-posta teslim edilebilirliğini kalıcı olarak iyileştirmek için SPF, DKIM, DMARC ve rDNS ayarlarını adım adım anlattığımız rehberden yararlanabilirsiniz.
4. Cron Job ve Otomatik Görevler
- cPanel Cron Jobs arayüzünden daha önce tanımlanmış görevlerin yeni sunucuya da taşındığını kontrol edin.
- Özellikle yedekleme, rapor, bakım scriptleri gibi görevlerin doğru path ve PHP sürümüyle çalıştığından emin olun.
Otomatik görevler konusunda daha detaylı bilgiye ihtiyaç duyarsanız, cPanel ve DirectAdmin’de cron job planlama rehberimizde iyi uygulama örnekleri bulabilirsiniz.
5. Performans ve Kaynak Kullanımı
- Yeni sunucuda CPU, RAM, disk IO ve giriş proses limitlerini izleyin.
- Özellikle DCHost üzerinde VPS veya dedicated kullanıyorsanız, izleme araçlarıyla ilk 24–48 saatteki yük desenini gözlemleyin.
Taşıma sonrasında felaket anında yedekten gerçekten dönebileceğinizi doğrulamak için de mutlaka bir prova yapın. Bunun için hosting tarafında felaket kurtarma provası rehberimizde anlattığımız test yedek geri yükleme senaryolarını kullanabilirsiniz.
cPanel Tam Yedeklerle Sürekli Güvende Kalmak
Tek seferlik taşıma için full backup almak çoğu zaman yeterli olur. Ancak işiniz kritik, siteniz gelir üretiyor veya müşteri verisi barındırıyorsanız, tam yedekleri düzenli aralıklarla alıp saklamak uzun vadede sizi büyük risklerden korur.
3-2-1 Yedekleme Stratejisini cPanel ile Uygulamak
İyi bilinen 3-2-1 kuralını kısaca hatırlatalım:
- En az 3 kopya veri
- En az 2 farklı ortamda (örneğin sunucu diski + harici depolama)
- En az 1 kopya coğrafi olarak farklı bir lokasyonda
Bu yapıyı cPanel dünyasında şöyle düşünebilirsiniz:
- Sunucu üzerinde otomatik günlük/haftalık cPanel backup’ları
- Ayrı bir yedek sunucuya veya object storage’a rsync / rclone ile taşınan kopya
- Daha seyrek aralıklarla tuttuğunuz offline veya cold storage yedekleri
Konuyu daha derinlemesine incelemek isterseniz, 3-2-1 yedekleme stratejisinin cPanel, Plesk ve VPS’te nasıl uygulanacağını anlattığımız rehbere göz atabilirsiniz.
Otomatik ve Uzak Yedekler
Manuel tam yedek almak taşıma günlerinde işe yarar, ancak her gün elle tuşa basmak pratik değildir. DCHost üzerindeki cPanel, VPS ve dedicated çözümlerinde:
- WHM backup sistemiyle otomatik periyodik yedekler kurabilir,
- Yedek hedefini ikinci bir disk, yedek sunucusu veya S3 uyumlu object storage olarak tanımlayabilir,
- İsterseniz rclone / restic gibi araçlarla yedeklerinizi şifreli ve sıkıştırılmış şekilde farklı bir lokasyona gönderebilirsiniz.
Bu noktada object storage’a otomatik yedek alma rehberimizde cPanel ve VPS yedeklerini uzak depolamaya taşımak için pratik örnekler anlattık.
DCHost Üzerinde cPanel Taşıma Senaryoları
DCHost ekibi olarak her gün onlarca cPanel taşıma senaryosu görüyoruz: Paylaşımlı hosting’den DCHost cPanel hosting’e geçiş, yoğunlaşan trafiği kaldırmak için DCHost NVMe VPS’lere taşınma, ya da kurumsal müşteriler için dedicated sunucu veya colocation ortamına geçiş gibi.
Bu rehberde anlattığımız adımların çoğunu isterseniz kendiniz uygulayabilirsiniz. Ancak özellikle:
- Büyük WordPress veya WooCommerce siteleri,
- Çok sayıda e-posta hesabı ve karmaşık DNS yapıları,
- Birden fazla cPanel hesabının aynı anda taşınması
gibi durumlarda, DCHost teknik ekibi sizin için uçtan uca taşıma planı hazırlayıp uygulayabilir. cPanel tam yedeklerin alınması, yeni DCHost sunucusuna geri yüklenmesi, DNS cutover planı ve taşıma sonrası testler için size özel bir zamanlama çıkarıyoruz.
Özellikle sıfıra yakın kesinti hedeflediğiniz projelerde, canlı cPanel taşıma rehberimizdeki stratejilerle bu yazıdaki full backup / restore adımlarını birleştirerek oldukça konforlu bir geçiş yapmanız mümkün.
Sonuç: cPanel Tam Yedek ve Taşıma Sürecini Kontrol Altına Almak
cPanel tam yedek alma ve bu yedeği farklı bir sunucuya geri yükleme süreci, ilk bakışta göz korkutucu görünebilir. Ancak adımları doğru sıraya koyduğunuzda; önce planlama (DNS, TTL, e-posta), sonra yedek alma, ardından yeni sunucuda geri yükleme ve en sonda kapsamlı testler, aslında oldukça yönetilebilir bir süreç haline geliyor.
Bu rehberde; cPanel arayüzünden full backup oluşturmayı, WHM / cpmove tabanlı daha profesyonel yöntemleri, yalnızca kullanıcı erişimi olan senaryolarda manuel geri yükleme ipuçlarını ve DNS ile e-posta tarafında dikkat edilmesi gereken kritik noktaları detaylandırdık. Bundan sonrasında asıl önemli olan, bu adımları sadece taşıma gününde değil, düzenli bir yedekleme politikasının parçası haline getirmek.
Eğer altyapınızı DCHost üzerine taşımayı planlıyorsanız veya mevcut DCHost sunucunuzda yedekleme ve felaket kurtarma stratejinizi güçlendirmek istiyorsanız, teknik ekibimizle birlikte sizin sitenize özel bir yol haritası çıkarmaktan memnuniyet duyarız. cPanel tam yedeklerinizi düzenli almak, yedekleri test etmek ve doğru DNS stratejisiyle çalışmak; hem kesintileri en aza indirir hem de beklenmedik sorunlarda rahat uyumanızı sağlar.
