Aylık Trafik ve Yoğun Saat: Hesaplama Örnekleri

Aylık Ortalama, Yoğun Saat ve Kısa Aktarımı Ayrı Hesaplayın

Aşağıdaki çalışma, aynı veri hacminin farklı zaman aralıklarında ne anlama geldiğini gösterir. Başlangıç örneği ayda 180 GB sayfa aktarımı, 30 gün boyunca ortalama yaklaşık 0,556 Mbps ve seçilen yoğun saatte ortalama yaklaşık 5,333 Mbps üretir. Aynı anda 20 kişinin 2 MB veriyi iki saniyede alması ise yalnız aktarım için 160 Mbps ister. Bu değerler birbirinin yerine kullanılamaz.

Bütün sayılar açıkça varsayımsaldır; müşteri ölçümü, sektör ortalaması veya trafik tahmini değildir. Girdi tablosunu kendi verilerinizle doldurarak sayfa trafiğini, ek indirmeleri, kota payını ve farklı zaman aralıklarını yeniden hesaplayabilirsiniz. İşlemlerde ondalık MB/GB/TB ve 30 günlük örnek dönem kullanılır; gerçek faturalama dönemini ayrıca seçin.

Hesap sonunda paylaşımlı hosting veya VPS koşullarını iki ayrı sonuçla karşılaştırın: aylık aktarım kotası ve kullanılabilir ağ hızı. Dedicated ve colocation seçeneklerinde de aynı ayrım geçerlidir. Sayısal tahmin, tek başına CPU/RAM yeterliliği veya kesintisiz hizmet kanıtı değildir.

Çalışmanın Birimleri ve Ölçüm Sınırı

Tablodaki girdileri değiştirmeden önce birimleri ve sayılacak kaynağı sabitleyin:

• Veri hacmi: MB, GB ve TB; 1 GB = 1.000 MB, 1 TB = 1.000 GB. Kotanın giriş, çıkış veya her ikisini sayıp saymadığı sözleşmeye bağlıdır.
• Hız: Mbps, saniyede bir milyon bit demektir. 1 bayt = 8 bit; 1 MB/s = 8 Mbps.
• İkili birimler: 1 MiB = 1.048.576 bayt, 1 GiB = 1.024 MiB. MB değerini 1.024’e bölüp sonucu GB olarak adlandırmayın.
• Zaman: Aylık ve saatlik sonuçlar kendi aralıklarının ortalamasıdır. Daha kısa aralıkta tepe hız yüksek olabilir.

Bu çalışmada sayfa boyutu, seçilen kaynaktan bir sayfa görüntülemesi için gerçekten aktarılan veridir. Açılmış kaynak boyutunu, üçüncü taraf reklam verisini veya zaten CDN’den karşılanan baytları doğrudan origin kotasına eklemeyin. Protokol ek yükünü ve diğer servisleri, kullandığınız ölçüm bunları içermiyorsa ayrıca değerlendirin.

Eğer bant genişliği kavramını daha teknik seviyede incelemek isterseniz, bant genişliği türleri, port hızları ve ölçüm yöntemlerini detaylı anlattığımız bant genişliği nedir ve nasıl ölçülür yazımıza da göz atabilirsiniz.

Kopyalanabilir Girdi Tablosu: Başlangıç Örneği

Bu tablo bir hesap şablonudur. “Örnek değer” sütununu değiştirin; günlük oturum, sayfa/oturum ve MB/sayfa girdilerini aynı ölçüm kapsamından alın. Mevcut sayfa görüntüleme toplamınız varsa onu kullanabilir ve oturum çarpımını atlayabilirsiniz.

Sayfa görüntüleme toplamı ile aylık hacmi şu sırayla bulun:

Aylık sayfa aktarımı (GB) = S × P × B × D ÷ 1.000. Ardından daha önce sayılmamış ek aktarımı E olarak ekleyin. Kota için seçilen payla Planlanan hacim (GB) = (Sayfa GB + E) × (1 + m); %30 için m = 0,30’dur.

Bu formül oturum kullanır. Tekil kullanıcı ile oturum aynı sayı değildir; bir kullanıcı birden fazla oturum açabilir. Elinizde yalnız kullanıcı sayısı varsa kullanıcı başına oturum katsayısı da gerekir. Oturum başına sayfayı doğrudan tekil kullanıcıyla çarpmayın.

Girdiyi Ölçüme Dönüştürme: Aktarılan Sayfa Boyutu

Tarayıcı ölçümünü yaparken Network panelini yüklemeden önce açın. Aktarılan veri ile sıkıştırması açılmış kaynak boyutunu ayırın; sadece HTML dosyasını değil, seçtiğiniz sayfa yüklemesinin aynı kapsamda aktarılan kaynaklarını sayın.

• İlk ziyaret için tarayıcı önbelleği kapalı, tekrar ziyaret için önbellek açık ayrı ölçüm yapın.
• Ana sayfa, içerik, ürün ve yoğun bileşenli sayfaları ölçün; görüntülenme paylarına göre ağırlıklı ortalama alın.
• Ölçüm aracı, tarih, önbellek durumu, hostname ve dahil edilen trafik türlerini kaydedin.
• CDN varsa kullanıcıya giden veri ile origin’den çekilen veriyi ayrı raporlardan karşılaştırın.

Aşağıdaki boyut aralıkları yalnız farklı girdi seçmenin etkisini düşünmek içindir; gözlenmiş sektör ortalamaları değildir:

• Sade bir blog yazısı: 1–2 MB
• Kurumsal ana sayfa: 2–4 MB
• Bol görselli ürün sayfası: 3–6 MB
• Slider, çok sayıda görsel ve üçüncü parti script içeren karmaşık sayfalar: 5–8 MB

Görselleri uygun boyuta ve kaliteye getirip WebP/AVIF gibi biçimleri karşılaştırmak aktarım miktarını azaltabilir. CDN önbelleği ise veriyi origin yerine başka bir kaynaktan sunabilir; dosyayı kendiliğinden küçültmez. Görsel ağırlıklı siteler için disk, CDN ve WebP/AVIF stratejisi bu iki işi birlikte değerlendirmeye yardımcı olur.

Girdiyi Ölçüme Dönüştürme: Oturum ve Sayfa Sayısı

Analitik aracında aynı zaman aralığı için aşağıdaki sayıları eşleştirin:

• Günlük ortalama oturum veya doğrudan dönem toplamı oturum
• Aynı dönemdeki sayfa görüntülemeleri ve sayfa/oturum oranı
• Yoğun saat için doğrudan o saatte oluşan sayfa görüntüleme sayısı

Veri yoksa düşük, orta ve yüksek varsayımlar kurun. Şu değerler yalnız seçenek örnekleridir; sitenizin türünden beklenen trafik sonucu çıkarmazlar:

• Bir senaryoda günde 300–1.000 oturum ve 2–3 sayfa/oturum
• Başka bir senaryoda günde 200–800 oturum ve 2 sayfa/oturum
• Daha yoğun bir senaryoda günde 500–2.000 oturum ve 4–6 sayfa/oturum

Yeni bir projeniz varsa ve sadece trafik değil CPU, RAM ve disk tarafını da planlamak istiyorsanız, yeni web sitesi için CPU, RAM ve trafik nasıl hesaplanır rehberimizde daha geniş bir kapasite planlama çerçevesi bulabilirsiniz.

Örnek 1: 180 GB Aylık Aktarım ve Kota Payı

Başlangıç tablosundaki seçili girdiler:

• Günlük ortalama oturum: 1.000
• Oturum başına sayfa: 3
• Aktarılan sayfa boyutu: 2 MB
• Örnek dönem: 30 gün

Önce günlük trafik:

• Günlük sayfa görüntüleme = 1.000 × 3 = 3.000
• Günlük aktarım = 3.000 × 2 MB = 6.000 MB = 6 GB

Günlük 6 GB üzerinden, aynı varsayımlar her gün geçerliyse:

• Aylık sayfa aktarımı = 6 GB × 30 = 180 GB

Bu örnekte ayrıca %30 kota planlama payı seçelim. Bu pay ölçülmüş ek trafik değildir ve ani yük için yeterli port kapasitesini göstermez:

• Planlanan aylık hacim = 180 GB × 1,30 = 234 GB

E alanı başlangıçta sıfırdır. Ayrı bir ek indirme varsayımı olarak ayda 3.000 tamamlanan 25 MB PDF indirmesi eklenirse 75 GB daha oluşur: toplam 255 GB, aynı %30 payla 331,5 GB. PDF zaten sayfa ölçümünde sayıldıysa tekrar eklemeyin; kısmi indirme ve yeniden deneme baytları bu basit örneğin dışındadır.

Başka, bağımsız bir mağaza varsayımında günde 1.500 oturum × 5 sayfa × 2,2 MB × 30 ÷ 1.000 = 495 GB; bu örneğe seçilen %20 payla 594 GB olur. Bu rakamlar başlangıç tablosunun girdileriyle karıştırılmamalıdır. 1 GB dosyanın ayda 1.000 tam indirilmesi ise tek başına 1 TB aktarım oluşturur.

Örnek 2: Aylık Ortalamayı Mbps’e Çevirme

Hacmi hıza çevirmek için dönemin saniye sayısına bölmek gerekir. Bu işlem seçilen dönemin ortalamasını verir; en yoğun saniyeyi veya sayfa yüklenme süresini belirlemez.

• Aylık ortalama: dönem boyunca aktarılan toplam bayt / dönem süresi
• Yoğun saat ortalaması: belirli bir saatin baytları / 3.600 saniye
• Kısa aktarım aralığı: aynı anda taşınacak baytlar / o aktarım için ayrılan süre

GB’den Mbps’e Dönüşümde 1.000 Katsayısı

Ondalık GB ile hesaplandığında doğru formül:

Ortalama Mbps = Aylık GB × 1.000 × 8 ÷ (Gün × 24 × 3.600).

Katsayıların anlamı:

• 1.000: GB’yi MB’ye çevirir.
• 8: MB’yi megabite çevirir.
• Gün × 24 × 3.600: seçilen dönemdeki saniye sayısıdır.

180 GB taban aktarımı, tam 30 gün için:

• 180 × 1.000 × 8 = 1.440.000 megabit
• 30 × 24 × 3.600 = 2.592.000 saniye
• Aylık ortalama = 1.440.000 ÷ 2.592.000 ≈ 0,556 Mbps

234 GB kota planı aynı döneme yayılmış olsaydı ortalaması yaklaşık 0,722 Mbps olurdu. Bu varsayımsal ortalama ile gerçek kullanım grafiği aynı şey değildir. Ne 0,556 ne de 0,722 Mbps tek başına seçilecek port hızı olarak kullanılabilir.

Örnek 3: Yoğun Saatin Ortalaması

Başlangıç tablosunda aynı yoğun saatte 1.200 sayfa görüntüleme ve sayfa başına 2 MB seçtik. Saat içinde gerçekleşen sayfaları sayın; saatte başlayan oturumların bütün sayfalarının mutlaka o saatte oluşacağını varsaymayın.

1. Bir saatlik pencereyi ve sayfa sayısını belirleyin.
2. O saatin aktarılan MB/sayfa değerini veya doğrudan toplam baytını alın.
3. Megabite çevirip 3.600 saniyeye bölün; sonucu “yoğun saat ortalaması” olarak adlandırın.

Başlangıç örneğinin yoğun saat hesabı:

Yoğun saat ortalaması (Mbps) = H × Bh × 8 ÷ 3.600 = 1.200 × 2 × 8 ÷ 3.600 ≈ 5,333 Mbps.

Bundan bağımsız, daha yoğun bir kampanya saati için farklı girdiler seçelim:

• Aynı saatte 8.000 sayfa görüntüleme
• O saatte sayfa başına 2,5 MB aktarım

Bu ayrı senaryonun hesabı:

• 8.000 × 2,5 × 8 = 160.000 megabit
• Yoğun saat ortalaması = 160.000 ÷ 3.600 ≈ 44,444 Mbps

44,444 Mbps o saatin ortalamasıdır. Örneğin %30–50 eklenirse 57,778–66,667 Mbps aralığı elde edilir; bu çarpım tepe hızı ölçmez ve 50–70 Mbps portun yeterli olacağını kanıtlamaz. Aynı saat içindeki saniyelik yığılmayı, aktif indirmeleri ve ağın kullanılabilir kapasitesini ayrıca değerlendirin.

Örnek 4: Aynı Anda 20 Aktif İndirme

Başlangıç tablosundaki 20 kullanıcı, aynı anda kişi başı 2 MB veriyi iki saniyelik ortak aktarım aralığında alacaksa 20 × 2 × 8 ÷ 2 = 160 Mbps payload hızı gerekir. Açık oturum sayısını değil, gerçekten aynı anda veri alan kullanıcıları sayıyoruz. Sunucu yanıtını bekleme, tarayıcı işleme ve protokol ek yükü bu sürenin dışında tutulmuştur.

• 1.200 sayfa/saat ortalaması, bütün sayfaların saatin içine eşit dağıldığını kanıtlamaz.
• Aynı saatlik hacim farklı kısa süreli yığılmalarla oluşabilir.
• Bir saatlik ölçümden iki saniyelik maksimum hızı tek başına çıkaramazsınız.

Bu tip dönemlere hazırlanmak için, kapasite artırma, cache stratejileri ve okunur-mod yaklaşımlarını anlattığımız sezonluk trafik patlamalarına hazırlık rehberi yazımızı da okumanızı öneririz. Oradaki teknikler, burada hesapladığınız bant genişliğini daha verimli kullanmanıza yardımcı olur.

Şablona CDN ve Önbellek Kapsamı Ekleme

Önbellek etkisini E alanına rastgele negatif sayı yazarak modellemeyin. Önce sayfa başına aktarılan baytın hangi kaynaktan geldiğini ve hangi önbellek durumunu temsil ettiğini belirleyin.

• Tarayıcı önbelleği: Tekrar ziyaretlerde bazı kaynakların yeniden aktarılmasını önleyebilir; ilk/tekrar ziyaret ağırlıkları B girdisine yansıtılır.
• Sunucu tarafı sayfa önbelleği: Uygun içerikte sayfa üretim yükünü azaltabilir; yanıt baytlarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
• CDN önbelleği: Önbellekten sunulan baytlar origin’den yeniden çekilmeyebilir. Hacim için istek isabet oranı yerine bayt isabet oranını kullanın.
• Kişiselleştirilmiş içerik: Sepet, ödeme, hesap ve oturuma özel yanıtları kullanıcılar arasında paylaşılan sayfa önbelleklerinin dışında tutun.

Örnek olarak kullanıcıya sunulan 1 TB verinin %80’inin bayt bazında önbellekten geldiğini varsayarsak, ek origin çekimleri ve yeniden doğrulama trafiği hariç origin hacmi 200 GB olur. Aylık oranı yoğun saate otomatik uygulamayın; dosya dağılımı ve isabet oranı değişebilir. CDN nedir, ne zaman gerekir? rehberi mimari seçimi için tamamlayıcıdır.

Aynı Tabloyla Dört Varsayımsal Kullanım Profili

Aşağıdaki profillerin tümü günlük oturum, sayfa/oturum ve ondalık MB kullanır; ek trafik sıfır ve dönem 30 gündür. Her birine karşılaştırma amacıyla aynı %30 kota payı uygulanır. Site adları yalnız örnek etikettir, o site türünün ölçülmüş ortalaması değildir.

1) Kişisel blog veya içerik odaklı site

• Günlük oturum: 800
• Sayfa/oturum: 2,5
• Aktarılan MB/sayfa: 1,5

Günlük sayfa görüntüleme:

• 800 x 2,5 = 2.000 sayfa/gün
• Günlük trafik = 2.000 x 1,5 = 3.000 MB ≈ 3 GB

Aylık aktarım = 3 × 30 = 90 GB; %30 kota payıyla 117 GB. 30 günlük taban ortalaması yaklaşık 0,278 Mbps olur.

Bant genişliği tarafında, en yoğun saatte 300 sayfa görüntüleme olduğunu varsayalım:

• 300 × 1,5 × 8 = 3.600 megabit
• Yoğun saat ortalaması = 3.600 ÷ 3.600 = 1 Mbps

1 Mbps yoğun saatin ortalamasıdır; kısa aktarım ihtiyacını ayrıca hesaplayın. Paylaşımlı hosting ancak aktarım, kullanılabilir ağ ve uygulama kaynakları bu iş yüküne uygunsa değerlendirilir.

2) Kurumsal web sitesi

• Günlük oturum: 1.500
• Sayfa/oturum: 2
• Aktarılan MB/sayfa: 2,5

Günlük sayfa görüntüleme:

• 1.500 x 2 = 3.000 sayfa/gün
• Günlük trafik = 3.000 x 2,5 = 7.500 MB ≈ 7,5 GB

Aylık aktarım = 7,5 × 30 = 225 GB; %30 kota payıyla 292,5 GB. Taban aylık ortalaması yaklaşık 0,694 Mbps olur. 300 GB gibi yuvarlanmış bir kota seçimi ayrı bir karardır.

Yoğun saatte 600 sayfa görüntüleme varsayalım:

• 600 × 2,5 × 8 = 12.000 megabit
• Yoğun saat ortalaması = 12.000 ÷ 3.600 ≈ 3,333 Mbps

Bu hesap hangi kaynağın darboğaz olduğunu söylemez. Sunucu yanıtı, CPU, veritabanı, depolama ve ağ ölçümlerini birlikte inceleyin; yalnız site türüne bakarak öncelik sırası vermeyin.

3) Orta ölçekli e-ticaret sitesi

• Günlük oturum: 3.000
• Sayfa/oturum: 5
• Aktarılan MB/sayfa: 3,5

Günlük sayfa görüntüleme:

• 3.000 x 5 = 15.000 sayfa/gün
• Günlük trafik = 15.000 x 3,5 = 52.500 MB ≈ 52,5 GB

Aylık aktarım = 52,5 × 30 = 1.575 GB = 1,575 TB. %30 payla 2.047,5 GB = 2,0475 TB olur; tam 2 TB kota bu payı karşılamaz. Taban aylık ortalaması yaklaşık 4,861 Mbps’tir.

Yoğun saatte (akşam, kampanya dönemi değilken) 2.000 sayfa görüntüleme olduğunu varsayalım:

• 2.000 × 3,5 × 8 = 56.000 megabit
• Yoğun saat ortalaması = 56.000 ÷ 3.600 ≈ 15,556 Mbps

İsteğe bağlı 2–3× kampanya varsayımı, saatlik ortalamayı 31,111–46,667 Mbps yapar; anlık pik veya önerilen port hızı değildir. VPS ya da dedicated sunucu seçimini bu ortalamayla tek başına yapmayın. WooCommerce kapasite planlama rehberi CPU, RAM ve IOPS değerlendirmesi için tamamlayıcıdır.

4) Küçük SaaS veya üyelik tabanlı uygulama

• Günlük oturum: 1.200
• Sayfa/oturum: 8
• Aktarılan MB/sayfa: 1,8

Günlük sayfa görüntüleme:

• 1.200 × 8 = 9.600 sayfa/gün
• 9.600 × 1,8 = 17.280 MB = 17,28 GB/gün

Erken yuvarlamadan aylık aktarım = 17,28 × 30 = 518,4 GB; %30 payla 673,92 GB. Taban aylık ortalama 1,6 Mbps’tir. Ayrı yoğun saat girdisi 1.200 sayfa ve 1,8 MB/sayfa ise saatlik ortalama 4,8 Mbps olur.

SaaS örneğinde başlangıç sayfası ve sonradan yapılan API çağrıları aynı ölçümde sayıldıysa tekrar eklenmemelidir. API hacmi ayrı ölçülüyorsa toplam yanıt sayısı × yanıt baytı yaklaşımını kullanın; saniyelik hızdan aylık hacme geçerken etkin süreyi belirtin. CPU, kuyruk ve veritabanı yükünü ağ hacminden çıkarmayın.

Sonuçları Paket Koşullarıyla Karşılaştırma

Bir site türü için evrensel GB veya Mbps eşiği yoktur. Karşılaştırma tablonuz şu koşulları ayrı sütunlarda tutmalıdır:

• Aylık aktarım kotası, dönem, sayılan yönler ve varsa aşım koşulları
• Port hızı, paylaşım durumu, sürekli kullanılabilir kapasite ve varsa garanti
• CPU/RAM/IO sınırları ve uygulamanın ölçülen ihtiyaçları
• Kaynak artırma seçenekleri, süreleri ve toplam maliyet

Elbette sadece trafik miktarına bakarak hosting tipi seçmek doğru değil; CPU, RAM, disk, IOPS ve ölçekleme stratejisini birlikte planlamak gerekir. Özellikle maliyet tarafını optimize etmek istiyorsanız, hosting maliyetlerini düşürme ve doğru VPS boyutlandırma rehberimiz bu hesapları bir üst seviyeye taşımanıza yardımcı olacaktır.

Şablonu Kullanırken Yapılan Hesap Hataları

Sonucu teslim etmeden önce şu tutarlılık kontrollerini yapın:

• Diskte saklanan GB ile ay boyunca tekrar tekrar aktarılan GB’yi eşitlemeyin.
• Tekil kullanıcı × sayfa/oturum çarpımını oturum sayısının yerine kullanmayın.
• MB/GB ile MiB/GiB dönüşümlerini karıştırmayın; hız hesabında baytı bite çevirin.
• Yoğun saat ortalamasını anlık maksimum veya garantili port ihtiyacı olarak adlandırmayın.
• Sayfa, indirme ve API hesaplarında aynı baytları iki kez toplamayın; CDN oranının kapsamını kaydedin.

Varsayımların yanında kaynak ve ölçüm tarihi bırakın. Gerçek kullanım geldiğinde yalnız sonuç sütununu değil, değişen girdiyi güncelleyin; böylece önceki tahminle farkın nedeni izlenebilir.

Doldurulmuş Tabloyu Yeniden Kullanma

Kendi çalışmanız için şu sırayı izleyin:

1. Girdi tablosuna dönem, oturum, sayfa/oturum, aktarılan MB/sayfa ve kapsamı yazın.
2. Aylık GB = S × P × B × D ÷ 1.000 işlemini yapın; dönem toplamı oturum kullanıyorsanız D ile tekrar çarpmayın.
3. Daha önce sayılmamış ek hacmi ekleyin, seçtiğiniz kota payını ayrı gösterin.
4. Aylık GB × 1.000 × 8 ÷ dönem saniyesi ile aylık ortalamayı bulun.
5. Yoğun saatin sayfaları × o saatin MB/sayfa değeri × 8 ÷ 3.600 ile saatlik ortalamayı bulun.
6. Aktif indirmeler ve aktarım süresi için ayrı kısa-aralık hesabı yapın; sonucu gerçek kapasiteyle doğrulayın.

Örnekteki dönem ve yüzdeleri sabit kurala dönüştürmeyin. Kampanya öncesi, içerik/önbellek değişiminden sonra ve ölçülen trafik eğilimi değiştiğinde hesabı yenileyin. Kararlı bir site için düzenli gözden geçirme aralığı belirlemek yararlıdır; 3–6 ay beklemek her değişimde uygun olmayabilir.

CDN, önbellek ve altyapı mimarisi kararlarını daha geniş bir çerçevede ele almak isterseniz, web hosting bileşenleri ve etkileşimleri ile paylaşımlı hosting ve VPS için trafik/bant genişliği rehberimizi de mutlaka okumanızı öneririz.

Son hesapta aylık taban hacmi, planlanan kotayı, aylık ortalama Mbps’i, yoğun saat ortalamasını ve kısa aktarım varsayımını ayrı satırlarda gösterin. Kullanım ölçümleri oluşunca aynı dönem ve kapsamla karşılaştırın. Böylece hosting kararı, hangi sayının neyi temsil ettiği belli olan bir çalışma üzerinden verilir.