{"id":1806,"date":"2025-11-13T22:12:08","date_gmt":"2025-11-13T19:12:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/web-uygulamalari-icin-mariadb-mi-mysql-mi-postgresql-mi-dogru-cevap-hikayenin-icinde\/"},"modified":"2025-11-13T22:12:08","modified_gmt":"2025-11-13T19:12:08","slug":"web-uygulamalari-icin-mariadb-mi-mysql-mi-postgresql-mi-dogru-cevap-hikayenin-icinde","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/web-uygulamalari-icin-mariadb-mi-mysql-mi-postgresql-mi-dogru-cevap-hikayenin-icinde\/","title":{"rendered":"Web Uygulamalar\u0131 i\u00e7in MariaDB mi, MySQL mi, PostgreSQL mi? Do\u011fru Cevap Hikayenin \u0130\u00e7inde"},"content":{"rendered":"<div class=\"dchost-blog-content-wrapper\"><div id=\"toc_container\" class=\"toc_transparent no_bullets\"><p class=\"toc_title\">\u0130&ccedil;indekiler<\/p><ul class=\"toc_list\"><li><a href=\"#Ofiste_Bir_Ogle_Sonrasi_Secimle_Bas_Basa\"><span class=\"toc_number toc_depth_1\">1<\/span> Ofiste Bir \u00d6\u011fle Sonras\u0131: Se\u00e7imle Ba\u015f Ba\u015fa<\/a><\/li><li><a href=\"#Once_Su_Soruyu_Sor_Hangi_Sorunu_Cozuyoruz\"><span class=\"toc_number toc_depth_1\">2<\/span> \u00d6nce \u015eu Soruyu Sor: Hangi Sorunu \u00c7\u00f6z\u00fcyoruz?<\/a><\/li><li><a href=\"#MySQLi_Ne_Zaman_Tercih_Ederim\"><span class=\"toc_number toc_depth_1\">3<\/span> MySQL\u2019i Ne Zaman Tercih Ederim?<\/a><ul><li><a href=\"#Ufak_Bir_Ipucu\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">3.1<\/span> Ufak Bir \u0130pucu<\/a><\/li><\/ul><\/li><li><a href=\"#MariaDByi_Sectigim_Projeler\"><span class=\"toc_number toc_depth_1\">4<\/span> MariaDB\u2019yi Se\u00e7ti\u011fim Projeler<\/a><ul><li><a href=\"#MariaDB_ile_Rahat_Hissettigim_Senaryolar\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">4.1<\/span> MariaDB ile Rahat Hissetti\u011fim Senaryolar<\/a><\/li><\/ul><\/li><li><a href=\"#PostgreSQL_ile_Isler_Ciddilesince\"><span class=\"toc_number toc_depth_1\">5<\/span> PostgreSQL ile \u0130\u015fler Ciddile\u015fince<\/a><ul><li><a href=\"#Gozunuz_Arkada_Kalmasin\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">5.1<\/span> G\u00f6z\u00fcn\u00fcz Arkada Kalmas\u0131n<\/a><\/li><\/ul><\/li><li><a href=\"#Olcekleme_Hikayeleri_Okuma-Yazma_Ayrimi_Onbellek_Baglantilar\"><span class=\"toc_number toc_depth_1\">6<\/span> \u00d6l\u00e7ekleme Hik\u00e2yeleri: Okuma-Yazma Ayr\u0131m\u0131, \u00d6nbellek, Ba\u011flant\u0131lar<\/a><\/li><li><a href=\"#Guvenlik_ve_Sirlar_Parola_Degil_Duzen\"><span class=\"toc_number toc_depth_1\">7<\/span> G\u00fcvenlik ve S\u0131rlar: Parola De\u011fil, D\u00fczen<\/a><\/li><li><a href=\"#Yedekleme_ve_Geri_Donus_Test_Etmedigin_Yedek_Yedek_Degildir\"><span class=\"toc_number toc_depth_1\">8<\/span> Yedekleme ve Geri D\u00f6n\u00fc\u015f: Test Etmedi\u011fin Yedek, Yedek De\u011fildir<\/a><\/li><li><a href=\"#Secim_Haritasi_Basit_Heuristikler_Rahat_Adimlar\"><span class=\"toc_number toc_depth_1\">9<\/span> Se\u00e7im Haritas\u0131: Basit Heuristikler, Rahat Ad\u0131mlar<\/a><\/li><li><a href=\"#Kapanis_Dogru_Cevap_Kendi_Yolunda_Sakli\"><span class=\"toc_number toc_depth_1\">10<\/span> Kapan\u0131\u015f: Do\u011fru Cevap, Kendi Yolunda Sakl\u0131<\/a><\/li><\/ul><\/div>\n<h2 id=\"section-1\"><span id=\"Ofiste_Bir_Ogle_Sonrasi_Secimle_Bas_Basa\">Ofiste Bir \u00d6\u011fle Sonras\u0131: Se\u00e7imle Ba\u015f Ba\u015fa<\/span><\/h2>\n<p>Hi\u00e7 ba\u015f\u0131n\u0131za geldi mi? Bir proje brief\u2019i masaya konur, herkes heyecanl\u0131, planlar u\u00e7u\u015fuyor; s\u0131ra veritaban\u0131na gelince odada k\u0131sa bir sessizlik olur. \u201cMariaDB mi, MySQL mi, PostgreSQL mi?\u201d sorusu \u00f6ylece ortada kal\u0131r. Ge\u00e7en ay tam b\u00f6yle bir \u00f6\u011fle sonras\u0131 ya\u015fad\u0131m. Kahvem so\u011furken geli\u015ftirici arkada\u015f \u201cAbi, WordPress var ama sepet taraf\u0131 ayr\u0131 bir servis olacak; raporlama da a\u011f\u0131r olacak\u201d deyince, g\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcnden y\u0131llard\u0131r yapt\u0131\u011f\u0131m kurulumlar, g\u00f6\u00e7ler ve ufak tefek krizler film \u015feridi gibi ge\u00e7ti. Kimi zaman MySQL\u2019in tan\u0131d\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla g\u00fcven verdim, kimi zaman MariaDB\u2019nin pratikli\u011fiyle h\u0131z kazand\u0131m, kimi zaman da PostgreSQL\u2019in disiplinine yaslan\u0131p i\u00e7im rahat uyudum.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn, o masadaki konu\u015fman\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131 seninle yapal\u0131m istedim. Uzun, s\u0131k\u0131c\u0131 bir \u00e7izelge yok. Basit\u00e7e, \u201cHangi web uygulamas\u0131nda hangi veritaban\u0131 beni yormaz ve uzun vadede y\u00fcz\u00fcm\u00fc g\u00fcld\u00fcr\u00fcr?\u201d sorusuna yan\u0131t arayaca\u011f\u0131z. Mesela i\u00e7erik a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir siteyi d\u00fc\u015f\u00fcnelim, bir de \u00e7ok ad\u0131ml\u0131 \u00f6demeli bir SaaS\u2019\u0131. \u0130htiya\u00e7 de\u011fi\u015ftik\u00e7e cevap da de\u011fi\u015fiyor. Bu yaz\u0131da, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f yanlar\u0131 c\u00fcmlelerin aras\u0131na serpi\u015ftirerek, ger\u00e7ek hayattan k\u00fc\u00e7\u00fck hik\u00e2yelerle yol alaca\u011f\u0131z. Amac\u0131m seni bu \u00fc\u00e7l\u00fc aras\u0131nda rahat ettirmek; sonunda \u201cTamam, \u015fimdi ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 biliyorum\u201d diyebilesin.<\/p>\n<h2 id=\"section-2\"><span id=\"Once_Su_Soruyu_Sor_Hangi_Sorunu_Cozuyoruz\">\u00d6nce \u015eu Soruyu Sor: Hangi Sorunu \u00c7\u00f6z\u00fcyoruz?<\/span><\/h2>\n<p>Veritaban\u0131 se\u00e7imi, asl\u0131nda \u00fcr\u00fcn\u00fcn karakterini tan\u0131makla ba\u015fl\u0131yor. Bir blog, bir pazar yeri, bir randevu sistemi ya da bir raporlama panosu\u2026 Her birinin veriyle kurdu\u011fu ili\u015fki ayr\u0131. Mesela WordPress veya WooCommerce gibi PHP d\u00fcnyas\u0131ndan \u00e7\u0131kan projelerde MySQL k\u00f6k salm\u0131\u015ft\u0131r; tak-\u00e7al\u0131\u015ft\u0131r rahat gelir. Bir SaaS kurarken ise \u00e7ok katmanl\u0131 i\u015flemler, s\u0131k\u0131 veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve karma\u015f\u0131k raporlar devreye girer; o noktada PostgreSQL\u2019in ciddiyeti i\u00e7ini rahatlat\u0131r. MariaDB ise kimi zaman \u201cBenim altyap\u0131m MySQL gibi ama daha \u00e7evik ve topluluk odakl\u0131 olsun\u201d diyenlerin dostu olur.<\/p>\n<p>Mesela \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn: Tek bir sunucuda ba\u015flay\u0131p h\u0131zla trafi\u011fi artabilecek bir i\u00e7erik projeniz var. \u00d6nbellekle ak\u0131ll\u0131 davran\u0131rs\u0131n\u0131z, ard\u0131ndan okuma kopyalar\u0131 devreye girer ve bir sabah uyan\u0131rs\u0131n\u0131z; \u201cokuma-yazma ayr\u0131m\u0131\u201d diye f\u0131s\u0131ldars\u0131n\u0131z. Bu yolculukta MySQL\u2019in etraf\u0131nda b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f ekosistem rahat ettirir. Ba\u015fka bir sahne: Finansal veriler, karma\u015f\u0131k sorgular, JSON alanlar\u0131yla kar\u0131\u015f\u0131k ili\u015fkiler, bir de co\u011frafi sorgular\u2026 Bu masada PostgreSQL\u2019in sesi kal\u0131n \u00e7\u0131kar. MariaDB ise, \u201cHafif aya\u011fa kalkaca\u011f\u0131m, topluluk g\u00fcc\u00fcne g\u00fcvenece\u011fim, esnek depolama motorlar\u0131yla oynayaca\u011f\u0131m\u201d diyenlere g\u00f6z k\u0131rpar. Bu \u00fc\u00e7l\u00fc, ayn\u0131 orkestrada farkl\u0131 enstr\u00fcmanlar gibi; par\u00e7an\u0131n ruhuna g\u00f6re biri soloyu al\u0131r.<\/p>\n<h2 id=\"section-3\"><span id=\"MySQLi_Ne_Zaman_Tercih_Ederim\">MySQL\u2019i Ne Zaman Tercih Ederim?<\/span><\/h2>\n<p>Y\u0131llard\u0131r WordPress, Laravel ve farkl\u0131 PHP projelerinde MySQL ile \u00e7ok kez omuz omuza verdim. En b\u00fcy\u00fck rahatl\u0131\u011f\u0131, \u201c\u015fimdi ne olacak?\u201d diye sormadan ilerleyebilmek. <a href=\"https:\/\/www.dchost.com\/tr\/web-hosting\">payla\u015f\u0131ml\u0131 hosting<\/a>\u2019den y\u00f6netilen bulut servislerine kadar, MySQL her yerde bir kap\u0131 aralar. Bir gece yar\u0131s\u0131, WooCommerce\u2019te kampanya akarken ana veritaban\u0131na yazma y\u00fck\u00fc artm\u0131\u015ft\u0131. O an okuma trafi\u011fini ay\u0131r\u0131p ba\u011flant\u0131lar\u0131 ak\u0131ll\u0131ca y\u00f6neterek nefes ald\u0131k. B\u00f6yle durumlarda <a href=\"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/proxysql-ile-mysql-read-write-split-ve-baglanti-havuzu-woocommerce-laravel-icin-gercek-dunya-rehberi\/\">ProxySQL ile MySQL read\/write ayr\u0131m\u0131 ve ba\u011flant\u0131 havuzu \u00fczerine ger\u00e7ek d\u00fcnya rehberi<\/a> gibi bir yol arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131, i\u015fi kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>MySQL\u2019in tan\u0131d\u0131kl\u0131\u011f\u0131 sayesinde ekipler h\u0131zla adapte olur. ORM kullansan\u0131z da, do\u011frudan sorgu yazsan\u0131z da, s\u00fcrpriz say\u0131s\u0131 azd\u0131r. Bir di\u011fer g\u00fczellik, ekosistemin geni\u015fli\u011fi; izleme, yedek, \u015fema g\u00f6\u00e7leri i\u00e7in se\u00e7enek \u00e7ok. Tabii her rahatl\u0131\u011f\u0131n bir bedeli var. \u015eema disiplinini s\u0131k\u0131 tutmazsan\u0131z, ufak ka\u00e7amaklar zamanla b\u00fcy\u00fck temizliklere neden olabilir. Karma\u015f\u0131k ili\u015fkiler ve a\u011f\u0131r raporlar art\u0131nca, sorgular\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fczene sokman\u0131z ve indekslerinizi \u00f6zenle kesip bi\u00e7meniz gerekir. Ama a\u00e7\u0131k konu\u015fay\u0131m, pratik ve h\u0131zl\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 gerektiren web uygulamalar\u0131nda MySQL \u00e7o\u011fu kez ilk ta\u015f\u0131 koydurur. \u00d6zellikle i\u00e7erik odakl\u0131 veya e-ticaretin \u00e7ekirdekte basit \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 senaryolarda, kurulumdan canl\u0131ya ge\u00e7i\u015fe kadar g\u00fcvenli bir rotad\u0131r.<\/p>\n<h3><span id=\"Ufak_Bir_Ipucu\">Ufak Bir \u0130pucu<\/span><\/h3>\n<p>Yo\u011fun trafik alt\u0131ndaki MySQL tabanl\u0131 WordPress veya Laravel projelerinde a\u011f katman\u0131ndaki ince ayarlar\u0131n etkisi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131r. TCP ve buffer ayarlar\u0131n\u0131 sakin sakin yapmak bazen veritaban\u0131ndan \u00f6nce nefes ald\u0131r\u0131r. Bu konuda <a href=\"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/yuksek-trafikli-wordpress-laravelde-linux-tcp-tuning-sysctl-ayarlari-udp-bufferlari-ve-syn-flooda-karsi-sakin-kalmak\/\">y\u00fcksek trafikli WordPress\/Laravel\u2019de Linux TCP tuning \u00fczerine pratik notlar<\/a> iyi bir ba\u015fucu yaz\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2 id=\"section-4\"><span id=\"MariaDByi_Sectigim_Projeler\">MariaDB\u2019yi Se\u00e7ti\u011fim Projeler<\/span><\/h2>\n<p>MariaDB ile tan\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131m \u00e7o\u011fu zaman \u201cmevcut MySQL d\u00fczenini daha \u00e7evik ve topluluk dostu bir yere \u00e7ekelim mi?\u201d sorusuyla ba\u015flad\u0131. \u00d6zellikle Linux a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 sunucularda, paket y\u00f6netimindeki kolayl\u0131k ve topluluk deste\u011fi insana g\u00fcven verir. Baz\u0131 projelerde <strong>d\u00fc\u015f\u00fck gecikme<\/strong> ve <strong>hafiflik<\/strong> hissi ho\u015fuma gider; ba\u015ftan sona a\u00e7\u0131k kaynak ruhunun etkisi hissedilir. Kimi kurulumlarda, depolama motorlar\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ince ince ayarlayarak istedi\u011fim dengeyi buldum. Bazen de basit\u00e7e \u201cy\u0131llard\u0131r ayn\u0131 tarza al\u0131\u015ft\u0131k, ama ufak bir tazelenme fena olmaz\u201d dedi\u011fimizde MariaDB iyi bir ad\u0131m olur.<\/p>\n<p>Tabii bir de i\u015fin uyum taraf\u0131 var. MySQL ile ayn\u0131 aileden geliyor gibi g\u00f6r\u00fcnse de, zamanla ikisinin baz\u0131 \u00f6zelliklerde farkl\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. \u00d6zellikle MySQL 8 ile gelen kimi yenilikler ve MariaDB\u2019nin kendi rota tercihleri, uzun vadede \u201ciki y\u00f6nl\u00fc tam uyumluluk\u201d bekleyen projelerde dikkat gerektiriyor. Bu k\u00f6t\u00fc bir \u015fey de\u011fil; sadece <strong>y\u00fckseltme plan\u0131<\/strong> yaparken iki sat\u0131r not almay\u0131 unutmamak laz\u0131m. Ekipler aras\u0131nda \u201cbu fonksiyon burada neden b\u00f6yle davran\u0131yor?\u201d sorusu \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce bir test ortam\u0131nda deneme yapmak, gece uykusunu korur.<\/p>\n<h3><span id=\"MariaDB_ile_Rahat_Hissettigim_Senaryolar\">MariaDB ile Rahat Hissetti\u011fim Senaryolar<\/span><\/h3>\n<p>Monolitik bir PHP uygulamas\u0131, tek bir g\u00fc\u00e7l\u00fc makine \u00fczerinde ba\u015flay\u0131p \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc \u015fekilde b\u00fcy\u00fcyecekse, MariaDB ile k\u0131sa s\u00fcrede aya\u011fa kalkmak kolayd\u0131r. Okuma y\u00fck\u00fc artt\u0131\u011f\u0131nda replikasyonla geni\u015flersiniz, uygulama taraf\u0131nda sorgular\u0131 sadele\u015ftirir ve indeksleri dikkatle kesersiniz. Bu d\u00fczen, stabil bir ritim yakalad\u0131\u011f\u0131nda epey dayan\u0131kl\u0131d\u0131r. Ekip de MySQL\u2019e al\u0131\u015fk\u0131nsa, MariaDB ge\u00e7i\u015fi genellikle \u201cbir kahvelik\u201d bir \u00f6\u011frenme e\u011frisi yarat\u0131r.<\/p>\n<h2 id=\"section-5\"><span id=\"PostgreSQL_ile_Isler_Ciddilesince\">PostgreSQL ile \u0130\u015fler Ciddile\u015fince<\/span><\/h2>\n<p>PostgreSQL, benim i\u00e7in \u201cveri kurallar\u0131n\u0131 s\u0131k\u0131 tutup karma\u015f\u0131k ili\u015fkileri incitmeden y\u00fcr\u00fctmek\u201d demek. Finansal i\u015flemleri olan bir SaaS, \u00e7ok boyutlu raporlar, JSON alanlar\u0131yla ili\u015fkisel verinin i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fi yap\u0131lar\u2026 Bu \u00f6rneklerde PostgreSQL\u2019in dayand\u0131\u011f\u0131 omurga, uzun vadede g\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flar. <strong>Veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc<\/strong> (yabanc\u0131 anahtarlar, k\u0131s\u0131tlar, tetikleyiciler) konusunda s\u0131k\u0131 durur; \u201ci\u015f kural\u0131n\u0131 uygulamada yazay\u0131m da ge\u00e7eyim\u201d dedi\u011finiz yerlerde bile \u201cveri katman\u0131\u201dndan destek al\u0131rs\u0131n\u0131z. Sorgu planlay\u0131c\u0131s\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z iyile\u015ftirmeleri hisseder, indeks \u00e7e\u015fitlili\u011fi i\u015finizi kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Bir keresinde \u00e7ok kirac\u0131l\u0131 (multi-tenant) bir uygulamada, raporlama istekleri projeyi ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 titretiyordu. Baz\u0131 kritik sorgular\u0131 pencereli fonksiyonlarla zarif\u00e7e toparlay\u0131nca, hem okunabilirlik hem performans toparland\u0131. JSONB alanlar\u0131nda esneklik sa\u011flarken, ili\u015fkisel modelin ciddiyetini de kaybetmedik. Elbette PostgreSQL\u2019le dans, biraz daha disiplin ister. Ba\u011flant\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131 k\u00fcl\u00e7e gibi \u00fcst\u00fcne atarsan\u0131z bunalar; havuzu dikkatle y\u00f6netmek gerek. Bu noktada hafif bir ba\u011flant\u0131 havuzu arac\u0131 eklemek \u00e7o\u011fu zaman ila\u00e7 gibi gelir. \u0130lk \u00f6\u011frenme e\u011frisi MySQL\u2019e g\u00f6re biraz daha dik olabilir; ama vard\u0131\u011f\u0131n\u0131z d\u00fczlem, karma\u015f\u0131k web uygulamalar\u0131nda uzun s\u00fcre boynunuzu a\u011fr\u0131tmaz.<\/p>\n<h3><span id=\"Gozunuz_Arkada_Kalmasin\">G\u00f6z\u00fcn\u00fcz Arkada Kalmas\u0131n<\/span><\/h3>\n<p>Co\u011frafi veriler, tam metin arama, karma\u015f\u0131k raporlama\u2026 Postgres ekosistemi bu alanlarda geni\u015f bir oyun alan\u0131 sunar. Ara s\u0131ra resmi k\u0131lavuzlara bakmak, s\u00fcr\u00fcm ge\u00e7i\u015flerinde k\u00fc\u00e7\u00fck s\u00fcrprizleri engeller. Merak edenler, <a href=\"https:\/\/www.postgresql.org\/docs\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">PostgreSQL\u2019in detayl\u0131 k\u0131lavuzlar\u0131na g\u00f6z atarak<\/a> baz\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck ta\u015flar\u0131 yol ba\u015flamadan kenara \u00e7ekebilir.<\/p>\n<h2 id=\"section-6\"><span id=\"Olcekleme_Hikayeleri_Okuma-Yazma_Ayrimi_Onbellek_Baglantilar\">\u00d6l\u00e7ekleme Hik\u00e2yeleri: Okuma-Yazma Ayr\u0131m\u0131, \u00d6nbellek, Ba\u011flant\u0131lar<\/span><\/h2>\n<p>Web uygulamalar\u0131nda b\u00fcy\u00fcme genellikle \u201cyava\u015f yava\u015f ve sonra birden\u201d olur. Bir g\u00fcn trafik artar, ba\u015fka bir g\u00fcn kampanya patlar. Bu dalgalar\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in ilk refleksim, yazma trafi\u011fini tek bir ana d\u00fc\u011f\u00fcmde tutarken okumay\u0131 kopyalara da\u011f\u0131tmakt\u0131r. Uygulama taraf\u0131nda \u201cokuma-yazma ayr\u0131m\u0131\u201d yapabildi\u011finiz an, veritaban\u0131n\u0131z\u0131n omuzlar\u0131ndan g\u00f6r\u00fcnmez bir y\u00fck kalkar. MySQL taraf\u0131nda bunu pratikle\u015ftirmek i\u00e7in <a href=\"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/proxysql-ile-mysql-read-write-split-ve-baglanti-havuzu-woocommerce-laravel-icin-gercek-dunya-rehberi\/\">ProxySQL ile ger\u00e7ek hayatta kullan\u0131lan okuma-yazma ayr\u0131m\u0131 stratejilerine<\/a> bakmak iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7t\u0131r.<\/p>\n<p>Bir di\u011fer kahraman da \u00f6nbellek. Basit bir sayfa \u00f6nbelle\u011fi bile \u00e7o\u011fu zaman veritaban\u0131na bir yorgan serer. Redis gibi bellek i\u00e7i sistemler, en s\u0131k sorulan sorgular\u0131n\u0131z\u0131 bir s\u00fcreli\u011fine \u00fczerlerine al\u0131r. B\u00f6ylece veritaban\u0131, karma\u015f\u0131k ve ger\u00e7ekten canl\u0131 olan i\u015flerle me\u015fgul kal\u0131r. Ba\u011flant\u0131 havuzu meselesi ise g\u00f6zden ka\u00e7an bir incelik. \u201cGerekenden fazla ba\u011flant\u0131\u201d iyi bir \u015fey de\u011fildir; veritaban\u0131 sunucusunun nefesini keser. Uygulama katman\u0131nda ba\u011flant\u0131lar\u0131 ak\u0131ll\u0131ca yeniden kullanmak, bazen donan\u0131m y\u00fckseltmekten daha h\u0131zl\u0131 bir kazan\u00e7 verir.<\/p>\n<p>A\u011f katman\u0131 ve i\u015fletim sistemi ayarlar\u0131 da sahnenin g\u00f6r\u00fcnmeyen kahramanlar\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle ani trafik art\u0131\u015flar\u0131nda TCP, dosya tan\u0131t\u0131c\u0131lar\u0131 ve buffer ayarlar\u0131 huzur verir. Bu konuyu dert etti\u011finizde, <a href=\"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/yuksek-trafikli-wordpress-laravelde-linux-tcp-tuning-sysctl-ayarlari-udp-bufferlari-ve-syn-flooda-karsi-sakin-kalmak\/\">y\u00fcksek trafikte Linux TCP tuning notlar\u0131n\u0131<\/a> incelemek g\u00fczel bir al\u0131\u015fkanl\u0131k olur.<\/p>\n<h2 id=\"section-7\"><span id=\"Guvenlik_ve_Sirlar_Parola_Degil_Duzen\">G\u00fcvenlik ve S\u0131rlar: Parola De\u011fil, D\u00fczen<\/span><\/h2>\n<p>Veritaban\u0131 se\u00e7imi konu\u015furken g\u00fcvenli\u011fi atlamak olmaz. En temel kural, uygulama kodunun i\u00e7ine parolalar\u0131 g\u00f6mmemek. Ortam de\u011fi\u015fkenleri, \u015fifrelenmi\u015f dosyalar ve eri\u015fim kontrol\u00fc\u2026 Hepsi bir d\u00fczenin par\u00e7as\u0131. Bir projede, \u201cparolalar .env\u2019de\u201d diye ba\u015flayan c\u00fcmlelerin bir sabah \u201co dosya nas\u0131l s\u0131zd\u0131?\u201d ile bitti\u011fini g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm. O g\u00fcn, s\u0131rlar\u0131n sadece \u015fifreli durmas\u0131 de\u011fil, <strong>d\u00f6nemsel rotasyon<\/strong> ve <strong>yetki daraltma<\/strong> ile ya\u015famas\u0131 gerekti\u011fini bir kez daha anlad\u0131m. Bu d\u00fczende, <a href=\"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/vpste-secrets-yonetimi-nasil-tatli-tatli-cozulur-sops-age-gitops-akisi-systemd-ve-rotasyon\/\">VPS\u2019te secrets y\u00f6netimini sops + age ile tatl\u0131 tatl\u0131 \u00e7\u00f6zmek<\/a> hem devreye alma hem de bak\u0131m a\u015famas\u0131nda i\u00e7i rahat bir ak\u0131\u015f sunuyor.<\/p>\n<p>Di\u011fer tarafta, veritaban\u0131 kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6revine g\u00f6re b\u00f6lmek ve her kullan\u0131c\u0131ya \u201cihtiyac\u0131 kadar yetki\u201d vermek alt\u0131n kural. \u00dcretim, test ve yerel ortamlar aras\u0131ndaki verileri kar\u0131\u015ft\u0131rmamak da \u00f6yle. Yedeklerin \u015fifreli olmas\u0131, yedekten geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn test edilmesi, a\u011f \u00fczerinden ileti\u015fimin \u015fifrelenmesi\u2026 Hepsi tek par\u00e7a bir \u00f6yk\u00fcn\u00fcn c\u00fcmleleri. K\u00fc\u00e7\u00fck ayr\u0131nt\u0131lar gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrler, ama kriz an\u0131nda oyunu onlar \u00e7evirir.<\/p>\n<h2 id=\"section-8\"><span id=\"Yedekleme_ve_Geri_Donus_Test_Etmedigin_Yedek_Yedek_Degildir\">Yedekleme ve Geri D\u00f6n\u00fc\u015f: Test Etmedi\u011fin Yedek, Yedek De\u011fildir<\/span><\/h2>\n<p>Veritaban\u0131n\u0131 se\u00e7tin, \u015feman\u0131 kurdun, trafik de tatl\u0131 tatl\u0131 ak\u0131yor. \u015eimdi bir ad\u0131m geri \u00e7ekilip \u201cNe zaman geri d\u00f6nebilirim?\u201d diye sorman\u0131n tam zaman\u0131. S\u0131cak yedekler, art\u0131ml\u0131 yedek ak\u0131\u015flar\u0131, anl\u0131k g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler\u2026 Hepsi m\u00fcmk\u00fcn. Ama \u015funu unutma: Geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc test etmedi\u011fin yedek, yedek de\u011fildir. Bir projede, d\u00fczenli yedek ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z halde geri d\u00f6n\u00fc\u015fte versiyon fark\u0131ndan dolay\u0131 iki saatlik bir bo\u015fluk olu\u015fmu\u015ftu. Bir daha ayn\u0131 riski almamak i\u00e7in hem s\u00fcr\u00fcm notlar\u0131n\u0131 hem de geri d\u00f6n\u00fc\u015f senaryolar\u0131n\u0131 otomatikle\u015ftirdik. Dosya b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc korumas\u0131 ve de\u011fi\u015fmezlik (immutability) ise fidye yaz\u0131l\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131 sigorta gibidir.<\/p>\n<p>Bu konuda <a href=\"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/s3-object-lock-ile-fidye-yazilima-karsi-kale-gibi-yedek-versioning-mfa-delete-ve-geri-donus-testlerini-samimi-samimi-konusalim\/\">S3 Object Lock ile fidye yaz\u0131l\u0131ma dayan\u0131kl\u0131 yedek stratejileri ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f testlerini<\/a> a\u00e7\u0131p kendi d\u00fczeninize uyarlamak, geceleri daha iyi uyuman\u0131z\u0131 sa\u011flar. Yedeklerinizi uygulama s\u00fcr\u00fcmleriyle e\u015fle\u015ftirmek, veri g\u00f6\u00e7lerinde \u201c\u00f6nce dene, sonra canl\u0131ya al\u201d prensibini i\u015fletmek ve otomasyona g\u00fcvenmek, rutininiz oldu\u011funda krizler anlatacak \u201chik\u00e2yelere\u201d d\u00f6n\u00fc\u015fmez.<\/p>\n<h2 id=\"section-9\"><span id=\"Secim_Haritasi_Basit_Heuristikler_Rahat_Adimlar\">Se\u00e7im Haritas\u0131: Basit Heuristikler, Rahat Ad\u0131mlar<\/span><\/h2>\n<p>\u015eimdi o me\u015fhur soruya d\u00f6nelim: Bu \u00fc\u00e7l\u00fc aras\u0131nda nas\u0131l karar verece\u011fim? Anlatay\u0131m. \u0130\u00e7erik a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 sitelerde, WooCommerce gibi e-ticaret kurulumu yapanlarda, PHP d\u00fcnyas\u0131n\u0131n hemen yan\u0131nda y\u00fcr\u00fcyen projelerde MySQL genellikle ilk ad\u0131m olur. H\u0131zl\u0131 kurulur, ekipler yabanc\u0131l\u0131k \u00e7ekmez, ekosistemi geni\u015ftir. B\u00fcy\u00fcme ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda okuma kopyalar\u0131, basit \u00f6nbellek ve ak\u0131ll\u0131 ba\u011flant\u0131 havuzu ile epey yol al\u0131rs\u0131n\u0131z. MySQL taraf\u0131nda y\u00f6nergelere g\u00f6z atmak isterseniz, <a href=\"https:\/\/dev.mysql.com\/doc\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">MySQL\u2019in kapsaml\u0131 referans\u0131na<\/a> u\u011framak g\u00fcnl\u00fck hayatta i\u015fe yarar.<\/p>\n<p>MariaDB, bu d\u00fcnyaya \u00e7ok yak\u0131n y\u00fcr\u00fcyen ama topluluk dokusunu daha belirgin hissettiren bir yol. Paket deposundan kurulumu, konfig\u00fcrasyon deneyimi, kimi i\u015f y\u00fcklerinde hissettirdi\u011fi \u00e7eviklik\u2026 Bazen s\u0131rf bu ak\u0131c\u0131l\u0131k i\u00e7in tercih edildi\u011fini g\u00f6rd\u00fcm. Yine de uzun vadeli bir \u00fcr\u00fcnde, \u201cyar\u0131n \u00f6b\u00fcr g\u00fcn MySQL 8\u2019in \u015fu \u00f6zelli\u011fine ihtiya\u00e7 duyar m\u0131y\u0131m?\u201d sorusunu sorup k\u00fc\u00e7\u00fck bir POC yapmak ak\u0131ll\u0131ca. K\u0131lavuzlar\u0131 sevenler i\u00e7in <a href=\"https:\/\/mariadb.com\/kb\/en\/documentation\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">MariaDB\u2019nin resmi dok\u00fcmantasyonu<\/a> el alt\u0131nda dursun.<\/p>\n<p>PostgreSQL ise \u201cili\u015fkiler s\u0131k\u0131, kurallar net, raporlar derin\u201d oldu\u011funda bir omuz geni\u015fli\u011fi sa\u011fl\u0131yor. JSONB ile esneklik, k\u0131s\u0131tlarla disiplin, indeks zenginli\u011fiyle performans bir arada oldu\u011funda, karma\u015f\u0131k web uygulamalar\u0131 uzun vadede huzur buluyor. \u201cDaha iyi planlanm\u0131\u015f sorgular, kontroll\u00fc ba\u011flant\u0131 y\u00f6netimi ve temiz \u015fema\u201d \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fcyle Postgres i\u00e7ini ferahlat\u0131r. Merak ettik\u00e7e <a href=\"https:\/\/www.postgresql.org\/docs\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">PostgreSQL dok\u00fcmanlar\u0131n\u0131n ilgili b\u00f6l\u00fcmlerine<\/a> k\u0131sa k\u0131sa bakmak g\u00fczel bir al\u0131\u015fkanl\u0131k.<\/p>\n<p>Son s\u00f6z: Her proje bir hik\u00e2ye. Ekibin deneyimi, bak\u0131m y\u00fck\u00fc, g\u00f6\u00e7 ihtimali, b\u00fct\u00e7e ve b\u00fcy\u00fcme h\u0131z\u0131\u2026 Hepsi tabloda g\u00f6r\u00fcnmeyen ama karar\u0131 belirleyen sat\u0131rlar. K\u00fc\u00e7\u00fck ba\u015flay\u0131p \u00f6l\u00e7erek b\u00fcy\u00fcmek, ara ara \u201cse\u00e7imimiz h\u00e2l\u00e2 do\u011fru mu?\u201d diye sormak, log\u2019lar\u0131 ve metrikleri ciddiye almak, sizi do\u011fru veritaban\u0131na g\u00f6t\u00fcren sessiz pusulalar.<\/p>\n<h2 id=\"section-10\"><span id=\"Kapanis_Dogru_Cevap_Kendi_Yolunda_Sakli\">Kapan\u0131\u015f: Do\u011fru Cevap, Kendi Yolunda Sakl\u0131<\/span><\/h2>\n<p>Bu yolculukta amac\u0131m sana bir \u201ckazanan\u201d g\u00f6stermek de\u011fildi; d\u00fcr\u00fcst\u00e7e s\u00f6yleyeyim, b\u00f6yle bir \u015fey yok. Do\u011fru veritaban\u0131, do\u011fru zamanda do\u011fru projedir. MySQL ile h\u0131zl\u0131 ve sorunsuz ba\u015flamak, MariaDB ile topluluk r\u00fczg\u00e2r\u0131n\u0131 arkana almak ya da PostgreSQL ile kurall\u0131 bir d\u00fczlem kurmak\u2026 Hepsinin s\u0131ras\u0131 var. Yapman gereken, \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn ritmini dinlemek. Yazma y\u00fck\u00fc nerede art\u0131yor, okuma nerede yo\u011funla\u015f\u0131yor, raporlar ne kadar karma\u015f\u0131k, \u015feman ne kadar s\u0131k de\u011fi\u015fecek\u2026 Bu sorular\u0131n her biri, seni do\u011fru kap\u0131ya y\u00f6nlendirecek k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015faretler.<\/p>\n<p>Pratik bir kapan\u0131\u015f \u00f6nerisi b\u0131rakay\u0131m: \u00d6nce k\u00fc\u00e7\u00fck bir prototip kur, ger\u00e7ek veriye yak\u0131n bir \u00f6rnekle test et, sonra \u00f6l\u00e7ekleme ve yedek plan\u0131n\u0131 yaz. G\u00fcvenlik katman\u0131n\u0131 ba\u015ftan kur, s\u0131rlar\u0131 d\u00fczenli rotasyona ba\u011fla ve yedek d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekten dene. Haz\u0131rsan, projeni canl\u0131ya \u00e7\u0131kar ve izlemeyi elinden b\u0131rakma. Tak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n yerde, <a href=\"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/proxysql-ile-mysql-read-write-split-ve-baglanti-havuzu-woocommerce-laravel-icin-gercek-dunya-rehberi\/\">okuma-yazma ayr\u0131m\u0131 gibi b\u00fcy\u00fcme re\u00e7etelerine<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/vpste-secrets-yonetimi-nasil-tatli-tatli-cozulur-sops-age-gitops-akisi-systemd-ve-rotasyon\/\">secrets y\u00f6netimi pratiklerine<\/a> ve <a href=\"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/s3-object-lock-ile-fidye-yazilima-karsi-kale-gibi-yedek-versioning-mfa-delete-ve-geri-donus-testlerini-samimi-samimi-konusalim\/\">sa\u011flam yedek alma notlar\u0131na<\/a> g\u00f6z atmak iyi gelir. Umar\u0131m bu yaz\u0131, o me\u015fhur soruya i\u00e7ten bir cevap bulmana yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur. Bir dahaki yaz\u0131da g\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere; projene \u015fimdiden bereketli sorgular, tertemiz \u015femalar diliyorum.<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130&ccedil;indekiler1 Ofiste Bir \u00d6\u011fle Sonras\u0131: Se\u00e7imle Ba\u015f Ba\u015fa2 \u00d6nce \u015eu Soruyu Sor: Hangi Sorunu \u00c7\u00f6z\u00fcyoruz?3 MySQL\u2019i Ne Zaman Tercih Ederim?3.1 Ufak Bir \u0130pucu4 MariaDB\u2019yi Se\u00e7ti\u011fim Projeler4.1 MariaDB ile Rahat Hissetti\u011fim Senaryolar5 PostgreSQL ile \u0130\u015fler Ciddile\u015fince5.1 G\u00f6z\u00fcn\u00fcz Arkada Kalmas\u0131n6 \u00d6l\u00e7ekleme Hik\u00e2yeleri: Okuma-Yazma Ayr\u0131m\u0131, \u00d6nbellek, Ba\u011flant\u0131lar7 G\u00fcvenlik ve S\u0131rlar: Parola De\u011fil, D\u00fczen8 Yedekleme ve Geri D\u00f6n\u00fc\u015f: Test [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1807,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-1806","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1806","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1806"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1806\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1807"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1806"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1806"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1806"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}