{"id":1644,"date":"2025-11-10T21:16:19","date_gmt":"2025-11-10T18:16:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/felaket-kurtarma-plani-nasil-yazilir-rto-rpoyu-kafada-netlestirip-yedek-testleri-ve-runbooklari-gercekten-calisir-hale-getirmek\/"},"modified":"2025-11-10T21:16:19","modified_gmt":"2025-11-10T18:16:19","slug":"felaket-kurtarma-plani-nasil-yazilir-rto-rpoyu-kafada-netlestirip-yedek-testleri-ve-runbooklari-gercekten-calisir-hale-getirmek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/felaket-kurtarma-plani-nasil-yazilir-rto-rpoyu-kafada-netlestirip-yedek-testleri-ve-runbooklari-gercekten-calisir-hale-getirmek\/","title":{"rendered":"Felaket Kurtarma Plan\u0131 Nas\u0131l Yaz\u0131l\u0131r? RTO\/RPO\u2019yu Kafada Netle\u015ftirip Yedek Testleri ve Runbook\u2019lar\u0131 Ger\u00e7ekten \u00c7al\u0131\u015f\u0131r Hale Getirmek"},"content":{"rendered":"<div class=\"dchost-blog-content-wrapper\"><div id=\"toc_container\" class=\"toc_transparent no_bullets\"><p class=\"toc_title\">\u0130&ccedil;indekiler<\/p><ul class=\"toc_list\"><li><a href=\"#Kahve_Dokuldu_Sunucu_Gitti_DR_Planina_Sicak_Bir_Giris\"><span class=\"toc_number toc_depth_1\">1<\/span> Kahve D\u00f6k\u00fcld\u00fc, Sunucu Gitti: DR Plan\u0131na S\u0131cak Bir Giri\u015f<\/a><\/li><li><a href=\"#RTO_ve_RPO_Iki_Basit_Cumlede_Hayat_Kurtaran_Ikili\"><span class=\"toc_number toc_depth_1\">2<\/span> RTO ve RPO: \u0130ki Basit C\u00fcmlede Hayat Kurtaran \u0130kili<\/a><ul><li><a href=\"#RTO_nedir_neden_herkes_ondan_soz_eder\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">2.1<\/span> RTO nedir, neden herkes ondan s\u00f6z eder?<\/a><\/li><li><a href=\"#RPO_nedir_neleri_goze_alip_alamayacagini_soyler\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">2.2<\/span> RPO nedir, neleri g\u00f6ze al\u0131p alamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler?<\/a><\/li><li><a href=\"#RTORPOyu_belirlemenin_pratik_yolu\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">2.3<\/span> RTO\/RPO\u2019yu belirlemenin pratik yolu<\/a><\/li><\/ul><\/li><li><a href=\"#Elinde_Ne_Var_Envanter_Bagimliliklar_ve_Kirilgan_Noktalar\"><span class=\"toc_number toc_depth_1\">3<\/span> Elinde Ne Var? Envanter, Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar ve K\u0131r\u0131lgan Noktalar<\/a><ul><li><a href=\"#Haritayi_cizmeden_yola_cikilmaz\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">3.1<\/span> Haritay\u0131 \u00e7izmeden yola \u00e7\u0131k\u0131lmaz<\/a><\/li><li><a href=\"#Kritik_yolun_pesine_dus\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">3.2<\/span> Kritik yolun pe\u015fine d\u00fc\u015f<\/a><\/li><li><a href=\"#Gizli_bagimliliklar_ve_erisim\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">3.3<\/span> Gizli ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar ve eri\u015fim<\/a><\/li><\/ul><\/li><li><a href=\"#Yedekleme_Stratejisi_Almak_Yetmez_Geri_Donuyor_mu\"><span class=\"toc_number toc_depth_1\">4<\/span> Yedekleme Stratejisi: Almak Yetmez, Geri D\u00f6n\u00fcyor mu?<\/a><ul><li><a href=\"#Yedekler_sadece_dosya_degil_guven_hissidir\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">4.1<\/span> Yedekler sadece dosya de\u011fil, g\u00fcven hissidir<\/a><\/li><li><a href=\"#RPOyu_yedeklemenin_ritmi_belirler\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">4.2<\/span> RPO\u2019yu yedeklemenin ritmi belirler<\/a><\/li><li><a href=\"#Test_ederken_nasil_olcersin\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">4.3<\/span> Test ederken nas\u0131l \u00f6l\u00e7ersin?<\/a><\/li><li><a href=\"#Gozun_her_seyin_ustunde_olsun\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">4.4<\/span> G\u00f6z\u00fcn her \u015feyin \u00fcst\u00fcnde olsun<\/a><\/li><\/ul><\/li><li><a href=\"#Runbooklar_Panik_Aninda_Sakin_Kalmanin_Yazili_Hali\"><span class=\"toc_number toc_depth_1\">5<\/span> Runbook\u2019lar: Panik An\u0131nda Sakin Kalman\u0131n Yaz\u0131l\u0131 Hali<\/a><ul><li><a href=\"#Runbook_ne_ise_yarar\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">5.1<\/span> Runbook ne i\u015fe yarar?<\/a><\/li><li><a href=\"#Ornek_bir_runbook_iskeleti\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">5.2<\/span> \u00d6rnek bir runbook iskeleti<\/a><\/li><li><a href=\"#Runbook_yazarken_kucuk_ama_kritik_detaylar\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">5.3<\/span> Runbook yazarken k\u00fc\u00e7\u00fck ama kritik detaylar<\/a><\/li><\/ul><\/li><li><a href=\"#DR_Stratejileri_Soguk_mu_Ilik_mi_Sicak_mi_Cuzdan_ve_Risk_Dengesi\"><span class=\"toc_number toc_depth_1\">6<\/span> DR Stratejileri: So\u011fuk mu, Il\u0131k m\u0131, S\u0131cak m\u0131? C\u00fczdan ve Risk Dengesi<\/a><ul><li><a href=\"#Soguk_ilik_ve_sicak_yaklasimlar\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">6.1<\/span> So\u011fuk, \u0131l\u0131k ve s\u0131cak yakla\u015f\u0131mlar<\/a><\/li><li><a href=\"#DNS_ve_yonlendirme_ani\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">6.2<\/span> DNS ve y\u00f6nlendirme an\u0131<\/a><\/li><li><a href=\"#Veri_tutarliligi_ve_kucuk_surprizler\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">6.3<\/span> Veri tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck s\u00fcrprizler<\/a><\/li><\/ul><\/li><li><a href=\"#Tatbikatlar_Iletisim_ve_Ekip_Ici_Ritueller\"><span class=\"toc_number toc_depth_1\">7<\/span> Tatbikatlar, \u0130leti\u015fim ve Ekip \u0130\u00e7i Rit\u00fceller<\/a><ul><li><a href=\"#Oyun_gunu_kulturu\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">7.1<\/span> \u201cOyun g\u00fcn\u00fc\u201d k\u00fclt\u00fcr\u00fc<\/a><\/li><li><a href=\"#Iletisim_plani_olmadan_plan_yoktur\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">7.2<\/span> \u0130leti\u015fim plan\u0131 olmadan plan yoktur<\/a><\/li><li><a href=\"#Olay_sonrasi_degerlendirme\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">7.3<\/span> Olay sonras\u0131 de\u011ferlendirme<\/a><\/li><\/ul><\/li><li><a href=\"#Bulut_Notlari_Otomasyon_ve_Guvenli_Erisim\"><span class=\"toc_number toc_depth_1\">8<\/span> Bulut Notlar\u0131, Otomasyon ve G\u00fcvenli Eri\u015fim<\/a><ul><li><a href=\"#Altyapiyi_yaziyla_kur_yaziyla_dondur\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">8.1<\/span> Altyap\u0131y\u0131 yaz\u0131yla kur, yaz\u0131yla d\u00f6nd\u00fcr<\/a><\/li><li><a href=\"#Guvenli_erisimi_unutanin_RTOsu_uzar\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">8.2<\/span> G\u00fcvenli eri\u015fimi unutan\u0131n RTO\u2019su uzar<\/a><\/li><li><a href=\"#Ucuncu_taraf_hizmetler_ve_sozlesmeler\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">8.3<\/span> \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf hizmetler ve s\u00f6zle\u015fmeler<\/a><\/li><\/ul><\/li><li><a href=\"#Hepsini_Bir_Araya_Getirelim_Somut_Bir_DR_Calisma_Plani\"><span class=\"toc_number toc_depth_1\">9<\/span> Hepsini Bir Araya Getirelim: Somut Bir DR \u00c7al\u0131\u015fma Plan\u0131<\/a><ul><li><a href=\"#Yol_haritasini_uc_hafta_icinde_hayata_gecirmek\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">9.1<\/span> Yol haritas\u0131n\u0131 \u00fc\u00e7 hafta i\u00e7inde hayata ge\u00e7irmek<\/a><\/li><li><a href=\"#Performans_ve_guvenlik_kardestir\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">9.2<\/span> Performans ve g\u00fcvenlik karde\u015ftir<\/a><\/li><li><a href=\"#Rehber_niteliginde_kaynaklar\"><span class=\"toc_number toc_depth_2\">9.3<\/span> Rehber niteli\u011finde kaynaklar<\/a><\/li><\/ul><\/li><li><a href=\"#Kapanis_Bir_Plan_Bir_Nefes_Bir_Sonraki_Tatbikat\"><span class=\"toc_number toc_depth_1\">10<\/span> Kapan\u0131\u015f: Bir Plan, Bir Nefes, Bir Sonraki Tatbikat<\/a><\/li><\/ul><\/div>\n<h2 id=\"section-1\"><span id=\"Kahve_Dokuldu_Sunucu_Gitti_DR_Planina_Sicak_Bir_Giris\">Kahve D\u00f6k\u00fcld\u00fc, Sunucu Gitti: DR Plan\u0131na S\u0131cak Bir Giri\u015f<\/span><\/h2>\n<p>Hi\u00e7 sabah kahveni masaya b\u0131rak\u0131rken Slack\u2019in bir anda alev alev yanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 oldu mu? Bende oldu. K\u00fc\u00e7\u00fck gibi g\u00f6r\u00fcnen bir a\u011f de\u011fi\u015fikli\u011fi, beklenmedik \u015fekilde bir servisi d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc ve o an anlad\u0131m: <strong>Felaket Kurtarma Plan\u0131<\/strong> k\u00e2\u011f\u0131tta durdu\u011fu gibi durmuyor, ger\u00e7ekten nefes alan bir organizma gibi ya\u015famal\u0131. O g\u00fcn \u015funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm; \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 sanmak ile ger\u00e7ekten \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak aras\u0131nda kocaman bir fark var. \u0130\u015fte bu yaz\u0131da tam da oray\u0131 doldural\u0131m istedim.<\/p>\n<p>Bir felaket derken akl\u0131na hemen devasa yang\u0131nlar gelmesin. Bazense tek bir hatal\u0131 komut, bir g\u00fcncelleme, hatta bir faturay\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmak bile yeter. Soruyu kendine \u015f\u00f6yle sor: \u201cElektrik gitti\u011finde, bulut sa\u011flay\u0131c\u0131 b\u00f6lgede sorun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131nda, veritaban\u0131n\u0131 bir saat \u00f6nceki haline almak zorunda kald\u0131\u011f\u0131mda ne olur?\u201d Cevab\u0131n \u201cbakar\u0131z\u201d ise, asl\u0131nda ortada bir plan yok. \u015eimdi ad\u0131m ad\u0131m gidelim; <strong>RTO<\/strong> ve <strong>RPO<\/strong>\u2019yu ak\u0131lda netle\u015ftirelim, yedekleri yaln\u0131zca almakla kalmay\u0131p <strong>test eder<\/strong> hale getirelim, ve bir felaket an\u0131nda ilk dakikadan itibaren ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen <strong>runbook<\/strong>\u2019lar\u0131 yazal\u0131m.<\/p>\n<p>Mesela \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn: E-ticaret siten bir kampanya ortas\u0131nda 20 dakika durdu. Telefonlar \u00e7almaya ba\u015flad\u0131, ekip nefes almadan ko\u015fturuyor. O 20 dakika seni ne kadar geriye at\u0131yor? Bu yaz\u0131da bunun hesab\u0131n\u0131 basit\u00e7e \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131z. Sonra da o hesab\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirecek \u015fekilde plan\u0131n\u0131 ete kemi\u011fe b\u00fcr\u00fcnd\u00fcrece\u011fiz. S\u00f6z veriyorum, teknik terimlere bo\u011fulmadan ama i\u015fi ciddiye alarak ilerleyece\u011fiz.<\/p>\n<h2 id=\"section-2\"><span id=\"RTO_ve_RPO_Iki_Basit_Cumlede_Hayat_Kurtaran_Ikili\">RTO ve RPO: \u0130ki Basit C\u00fcmlede Hayat Kurtaran \u0130kili<\/span><\/h2>\n<h3><span id=\"RTO_nedir_neden_herkes_ondan_soz_eder\">RTO nedir, neden herkes ondan s\u00f6z eder?<\/span><\/h3>\n<p><strong>RTO (Recovery Time Objective)<\/strong> asl\u0131nda \u015fu sorunun cevab\u0131: \u201cBir \u015feyler bozulduktan sonra, sistemi en ge\u00e7 ne kadar s\u00fcrede aya\u011fa kald\u0131rmal\u0131y\u0131m?\u201d Bir saat mi, on dakika m\u0131, yoksa bir g\u00fcn m\u00fc? Bu s\u00fcreyi telaffuz etmek bile g\u00f6z\u00fcn\u00fc korkutmas\u0131n. \u00d6nemli olan, ger\u00e7ek hayatta tutabilece\u011fin bir s\u00f6z vermek. Mesela \u00f6deme sayfas\u0131 i\u00e7in on dakika \u00e7ok uzun olabilir, ama raporlama servisi bir saat bekleyebilir. Bu fark\u0131 bilmek hem \u00f6nceliklendirme yapman\u0131 sa\u011flar hem de ekipte kimsenin kaosa kap\u0131lmamas\u0131na yard\u0131m eder.<\/p>\n<h3><span id=\"RPO_nedir_neleri_goze_alip_alamayacagini_soyler\">RPO nedir, neleri g\u00f6ze al\u0131p alamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler?<\/span><\/h3>\n<p><strong>RPO (Recovery Point Objective)<\/strong> ise \u201cVeriyi en fazla ne kadar geriye g\u00f6t\u00fcrmeyi g\u00f6ze al\u0131yorum?\u201d sorusudur. On be\u015f dakika veri kayb\u0131 sorun olmaz m\u0131, yoksa bir dakikay\u0131 bile \u00e7ok mu bulursun? G\u00fcnl\u00fck yedek alan bir tak\u0131m, g\u00fcn i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fen i\u015flemlerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kaybetmeyi pe\u015finen kabul eder. Bu k\u00f6t\u00fc bir \u015fey de\u011fil; yeter ki bilin\u00e7li bir se\u00e7im olsun. E-ticaret sepetleri i\u00e7in on be\u015f dakika kay\u0131p can ac\u0131t\u0131r; blog yaz\u0131lar\u0131 i\u00e7in ayn\u0131 ac\u0131 hissedilmeyebilir. Her ikisi de do\u011frudur \u00e7\u00fcnk\u00fc ba\u011flam farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3><span id=\"RTORPOyu_belirlemenin_pratik_yolu\">RTO\/RPO\u2019yu belirlemenin pratik yolu<\/span><\/h3>\n<p>Bir toplant\u0131 odas\u0131nda herkesin masaya \u201cbence\u201d koydu\u011fu anlar\u0131 bilirsin. Burada k\u00fc\u00e7\u00fck bir oyun i\u015fe yar\u0131yor: Servisleri tek tek ele al, her biri i\u00e7in iki c\u00fcmle yaz. \u0130lki, \u201c\u015fu kadar s\u00fcrede aya\u011fa kalkmal\u0131\u201d c\u00fcmlesi. \u0130kincisi, \u201cen fazla \u015fu kadar veriyi kaybetmeyi g\u00f6ze al\u0131r\u0131m\u201d c\u00fcmlesi. G\u00fclme, bu iki c\u00fcmle yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sihirli bir \u015fekilde \u00f6ncelikler s\u0131ralan\u0131yor. Sonra bunlar\u0131 teknolojiye \u00e7eviriyoruz: daha s\u0131k yedek, penceresi dar replikasyon, daha h\u0131zl\u0131 otomasyon. Ve tabii ki b\u00fct\u00e7e, \u00e7\u00fcnk\u00fc her dakikan\u0131n bir maliyeti var. Pahal\u0131 demeden \u00f6nce, kesintinin ger\u00e7ek maliyetini bir g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne sadece tahmini bile olsa yazmay\u0131 dene; bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131n de\u011fi\u015fir.<\/p>\n<h2 id=\"section-3\"><span id=\"Elinde_Ne_Var_Envanter_Bagimliliklar_ve_Kirilgan_Noktalar\">Elinde Ne Var? Envanter, Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar ve K\u0131r\u0131lgan Noktalar<\/span><\/h2>\n<h3><span id=\"Haritayi_cizmeden_yola_cikilmaz\">Haritay\u0131 \u00e7izmeden yola \u00e7\u0131k\u0131lmaz<\/span><\/h3>\n<p>Bir keresinde t\u00fcm servisleri bildi\u011fimi san\u0131yordum. Me\u011fer k\u00fc\u00e7\u00fck bir webhook, g\u00f6r\u00fcnmez bir d\u00fc\u011f\u00fcm gibi her \u015feyi birbirine ba\u011fl\u0131yormu\u015f. \u0130\u015fte bu y\u00fczden <strong>envanter<\/strong> ve <strong>ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar<\/strong> konusunu atlamak b\u00fcy\u00fck risk. Uygulamalar, veritabanlar\u0131, kuyruklar, dosya depolar\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc parti API\u2019ler, DNS kay\u0131tlar\u0131, e-posta sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131&#8230; Hepsini bir anda \u00e7\u0131karmak g\u00f6z korkutabilir ama par\u00e7a par\u00e7a m\u00fcmk\u00fcn. Bir beyaz tahta, birka\u00e7 kahve ve iki saatlik samimi bir beyin f\u0131rt\u0131nas\u0131 yeterli olur.<\/p>\n<h3><span id=\"Kritik_yolun_pesine_dus\">Kritik yolun pe\u015fine d\u00fc\u015f<\/span><\/h3>\n<p>Mesela \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn: Kullan\u0131c\u0131 mobil uygulamadan \u00fcye oluyor, e-posta do\u011frulamas\u0131 geliyor, \u00f6deme al\u0131n\u0131yor, sipari\u015f kuyru\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcyor, faturas\u0131 kesiliyor. Bu zincirde bir halkay\u0131 \u00e7ekip \u00e7\u0131kar, \u201cbu olmasa sistem \u00e7al\u0131\u015f\u0131r m\u0131\u201d diye sor. Cevap koca bir hay\u0131rsa, oras\u0131 kritik yol. Kritik yolun her halkas\u0131n\u0131n \u201ctekli ar\u0131za noktas\u0131\u201d olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r. Tek bir veritaban\u0131? Tek bir CDN? Tek bir b\u00f6lge? Hepsi yeniden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmek i\u00e7in birer \u00e7a\u011fr\u0131.<\/p>\n<h3><span id=\"Gizli_bagimliliklar_ve_erisim\">Gizli ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar ve eri\u015fim<\/span><\/h3>\n<p>Felaket anlar\u0131nda en sinir bozucu \u015fey \u015fudur: Her \u015fey haz\u0131r san\u0131rs\u0131n ama bir izin eksikli\u011fi y\u00fcz\u00fcnden elin kolun ba\u011flan\u0131r. Y\u00f6netim panellerine eri\u015fim, bulut hesab\u0131 kimlik bilgileri, domain kay\u0131t\u00e7\u0131s\u0131na giri\u015f, sertifikalar, kasada duran 2FA yedek kodlar\u0131\u2026 Bunlar\u0131n nerede oldu\u011fu, kimin eri\u015febildi\u011fi, acil durumda nas\u0131l devreye al\u0131naca\u011f\u0131 <strong>runbook<\/strong>\u2019larda a\u00e7\u0131k\u00e7a yazmal\u0131. Yoksa o g\u00fcn kimse \u015fifreyi hat\u0131rlamayacak ve dakika sayan RTO bir anda hayal olacak.<\/p>\n<h2 id=\"section-4\"><span id=\"Yedekleme_Stratejisi_Almak_Yetmez_Geri_Donuyor_mu\">Yedekleme Stratejisi: Almak Yetmez, Geri D\u00f6n\u00fcyor mu?<\/span><\/h2>\n<h3><span id=\"Yedekler_sadece_dosya_degil_guven_hissidir\">Yedekler sadece dosya de\u011fil, g\u00fcven hissidir<\/span><\/h3>\n<p>Yedek almak kolay. Zor olan, geri d\u00f6nmenin ger\u00e7ekten \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmek. Bunu anlaman\u0131n tek yolu <strong>yedek testleri<\/strong>. Haftal\u0131k mini testler, ayl\u0131k tam kurtarma provas\u0131, \u00fc\u00e7 ayda bir de \u201coyun g\u00fcn\u00fc\u201d gibi daha ger\u00e7ek\u00e7i bir tatbikat. K\u00fc\u00e7\u00fckten b\u00fcy\u00fc\u011fe do\u011fru giden bir ritim kur. Mesela her pazartesi bir dosya setini geri y\u00fckle, her ay veritaban\u0131n\u0131n farkl\u0131 bir zaman noktas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc dene, \u00fc\u00e7 ayda bir t\u00fcm uygulamay\u0131 ba\u015ftan kurup trafik kar\u015f\u0131layacak hale getir. \u0130lk ba\u015fta yorucu g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ama birka\u00e7 seferden sonra ak\u0131\u015f\u0131n ritmi oturur.<\/p>\n<h3><span id=\"RPOyu_yedeklemenin_ritmi_belirler\">RPO\u2019yu yedeklemenin ritmi belirler<\/span><\/h3>\n<p>RPO\u2019yu bir dakika hedefliyorsan, g\u00fcnl\u00fck yedek yetmez. Daha s\u0131k anl\u0131k g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler, s\u00fcrekli replikasyon veya g\u00fcnl\u00fck yede\u011fin yan\u0131na eklenen art\u0131ml\u0131 yedekler gerekir. Burada mucize yok; ne kadar s\u0131k yedek, o kadar az veri kayb\u0131. Ama sak\u0131n yedekleri tek yerde tutma. Bulutun ba\u015fka b\u00f6lgesine, hatta tamamen farkl\u0131 bir sa\u011flay\u0131c\u0131ya kopya almak, korkulan g\u00fcn geldi\u011finde oyunu \u00e7evirir. \u015eifrelemeyi ve eri\u015fimi de unutma; felaket bir taraftan gelirken yedeklerinin yanl\u0131\u015f ellere gitmesi ikinci bir felaket olur.<\/p>\n<h3><span id=\"Test_ederken_nasil_olcersin\">Test ederken nas\u0131l \u00f6l\u00e7ersin?<\/span><\/h3>\n<p>Test g\u00fcn\u00fc geldi\u011finde \u00f6nceden belirlenmi\u015f iki \u015feyi \u00f6zellikle \u00f6l\u00e7. Birincisi, geri d\u00f6n\u00fc\u015f ne kadar s\u00fcrd\u00fc; yani RTO hedefini tutturdun mu. \u0130kincisi, geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn veri ne kadar g\u00fcnceldi; yani RPO ger\u00e7ekte ne oldu. Zamanlar\u0131 not et, eksikleri yaz, bir sonraki teste kadar iyile\u015ftirme maddelerini uygulamaya koy. Bu notlar alt\u0131n de\u011ferinde. Bir sonraki felakette stresli anlarda k\u0131lavuzluk eder, do\u011fru kararlar\u0131 h\u0131zl\u0131 almana yard\u0131m eder.<\/p>\n<h3><span id=\"Gozun_her_seyin_ustunde_olsun\">G\u00f6z\u00fcn her \u015feyin \u00fcst\u00fcnde olsun<\/span><\/h3>\n<p>Felaket kurtarma sadece yedekle de\u011fil, g\u00f6zlemlenebilirlikle de y\u00fcr\u00fcr. Loglar, metrikler, alarmlar\u2026 Bunlar \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131nda, sorun fark edilmedi\u011fi i\u00e7in RTO zaten ba\u015ftan tutmaz. Bizim ekipte merkezi loglama kurduktan sonra karar alma h\u0131z\u0131m\u0131z belirgin \u015fekilde artt\u0131. E\u011fer bu d\u00fcnyaya yeniyse, \u201c<a href=\"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/vps-log-yonetimi-nasil-rayina-oturur-grafana-loki-promtail-ile-merkezi-loglama-tutma-sureleri-ve-alarm-kurallari\/\">VPS\u2019te merkezi loglama ve alarm kurallar\u0131yla sakin kalan bir zihin<\/a>\u201d anlat\u0131s\u0131n\u0131 sevmi\u015ftim; oradaki pratikler DR hedeflerini besleyen sa\u011flam bir temel oluyor.<\/p>\n<h2 id=\"section-5\"><span id=\"Runbooklar_Panik_Aninda_Sakin_Kalmanin_Yazili_Hali\">Runbook\u2019lar: Panik An\u0131nda Sakin Kalman\u0131n Yaz\u0131l\u0131 Hali<\/span><\/h2>\n<h3><span id=\"Runbook_ne_ise_yarar\">Runbook ne i\u015fe yarar?<\/span><\/h3>\n<p>Felaketin en zor yan\u0131, herkesin bildi\u011fini sand\u0131\u011f\u0131 \u015feylerin bir anda buharla\u015fmas\u0131d\u0131r. <strong>Runbook<\/strong>, o buhar\u0131 da\u011f\u0131tan yaz\u0131d\u0131r. Kim, neyi, hangi s\u0131rayla yapacak? Hangi komutlar, hangi eri\u015fimlerle, hangi do\u011frulamalarla? Bir runbook, ilk dakikadan itibaren ad\u0131m ad\u0131m rehberlik eder. Uzun c\u00fcmlelerle roman yazmana gerek yok; net, k\u0131sa ve uygulanabilir c\u00fcmleler yeter. Ama en \u00f6nemlisi, runbook sadece yaz\u0131lmakla kalmamal\u0131; d\u00fczenli aral\u0131klarla tatbikatlarda okunup uygulanmal\u0131.<\/p>\n<h3><span id=\"Ornek_bir_runbook_iskeleti\">\u00d6rnek bir runbook iskeleti<\/span><\/h3>\n<p>Ba\u015fl\u0131k \u201c\u00d6deme Servisi Felaket Kurtarma Runbook\u2019u\u201d olabilir. Ama\u00e7 k\u0131sm\u0131nda \u201c\u00d6deme servisini B\u00f6lge-A\u2019da ya\u015fanan kesinti sonras\u0131 B\u00f6lge-B\u2019de aya\u011fa kald\u0131rmak\u201d gibi tek c\u00fcmlelik bir hedef yaz. Ba\u015flamadan \u00f6nce b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u00f6nko\u015fullar\u0131 belirt: B\u00f6lge-B kimlik bilgileri, yap\u0131land\u0131rma dosyalar\u0131n\u0131n yolu, DNS y\u00f6netimine eri\u015fim, uyar\u0131 sistemine giri\u015f. Ard\u0131ndan ad\u0131mlar gelir. Mesela ilk ad\u0131m, servis durumunu do\u011frulamak ve etki alan\u0131n\u0131 tan\u0131mlamak olabilir. \u0130kinci ad\u0131m, B\u00f6lge-B\u2019de gerekli altyap\u0131y\u0131 aya\u011fa kald\u0131rmak. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ad\u0131m, veritaban\u0131n\u0131 belirlenen zaman noktas\u0131na d\u00f6nd\u00fcrmek. Sonra uygulamay\u0131 ba\u015flat\u0131r, sa\u011fl\u0131k kontrollerini yapar, DNS y\u00f6nlendirmesini de\u011fi\u015ftirir ve sonu\u00e7lar\u0131 izlersin. Her ad\u0131m\u0131n sonunda do\u011frulama c\u00fcmlesi yer al\u0131r. Son b\u00f6l\u00fcmde de geri alma plan\u0131 ve ileti\u015fim notlar\u0131 bulunur.<\/p>\n<h3><span id=\"Runbook_yazarken_kucuk_ama_kritik_detaylar\">Runbook yazarken k\u00fc\u00e7\u00fck ama kritik detaylar<\/span><\/h3>\n<p>Komutlar ve ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri \u00e7ok yard\u0131mc\u0131 olur ama de\u011fi\u015fen s\u00fcr\u00fcmler y\u00fcz\u00fcnden yan\u0131lt\u0131c\u0131 olabilir. O y\u00fczden komutlar\u0131n yan\u0131nda \u201cbu komut \u015funu yapar, ba\u015far\u0131 kriteri budur\u201d gibi tek c\u00fcmlelik a\u00e7\u0131klamalar eklemek iyi i\u015f \u00e7\u0131kar\u0131r. Eri\u015fim gerektiren b\u00f6l\u00fcmlerde bir \u201cPlan B\u201d yaz. Mesela MFA cihaz\u0131na eri\u015filemedi\u011finde yedek kodlar nerede, kimde, nas\u0131l kullan\u0131lacak. Ayr\u0131ca runbook\u2019un u\u00e7tan uca okunabilir olmas\u0131 i\u00e7in \u00f6zet bir ak\u0131\u015f da ekle; \u201cProblem tespiti \u2192 Altyap\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 \u2192 Veri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc \u2192 Uygulama do\u011frulama \u2192 Trafik y\u00f6nlendirme \u2192 \u0130zleme\u201d gibi bir \u00e7izgi, stres an\u0131nda harikalar yarat\u0131r.<\/p>\n<h2 id=\"section-6\"><span id=\"DR_Stratejileri_Soguk_mu_Ilik_mi_Sicak_mi_Cuzdan_ve_Risk_Dengesi\">DR Stratejileri: So\u011fuk mu, Il\u0131k m\u0131, S\u0131cak m\u0131? C\u00fczdan ve Risk Dengesi<\/span><\/h2>\n<h3><span id=\"Soguk_ilik_ve_sicak_yaklasimlar\">So\u011fuk, \u0131l\u0131k ve s\u0131cak yakla\u015f\u0131mlar<\/span><\/h3>\n<p>Her sistem i\u00e7in tek tip bir do\u011fru yok. Baz\u0131 projelerde yedekleri elde haz\u0131r tutup, felaket an\u0131nda s\u0131f\u0131rdan kurmak mant\u0131kl\u0131d\u0131r. Buna so\u011fuk yakla\u015f\u0131m gibi d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsin; maliyeti d\u00fc\u015f\u00fck, d\u00f6n\u00fc\u015f s\u00fcresi uzun. Ba\u015fka durumlarda altyap\u0131 haz\u0131r bekler, veri senkronize olur ama trafik y\u00f6nlendirilmemi\u015ftir; \u0131l\u0131k bir yakla\u015f\u0131m. D\u00f6n\u00fc\u015f s\u00fcresi daha k\u0131sa, maliyet orta. Bir de en uykusuz ama en haz\u0131rl\u0131kl\u0131 yakla\u015f\u0131m var; iki taraf da canl\u0131, trafik dengeli veya an\u0131nda devredebilecek halde; buna s\u0131cak diyelim. Maliyet y\u00fcksek ama d\u00f6n\u00fc\u015f h\u0131zl\u0131. Hangisini se\u00e7ece\u011fin; RTO, RPO ve b\u00fct\u00e7e \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fcn\u00fcn kesi\u015fiminde netle\u015fir.<\/p>\n<h3><span id=\"DNS_ve_yonlendirme_ani\">DNS ve y\u00f6nlendirme an\u0131<\/span><\/h3>\n<p>Felaket an\u0131nda trafi\u011fi nereye y\u00f6nlendirdi\u011fin her \u015feydir. DNS\u2019de TTL ayarlar\u0131n\u0131 daha \u00f6nceden makul d\u00fczeye \u00e7ekmek, servis kesintisi an\u0131nda i\u015fleri h\u0131zland\u0131r\u0131r. Ama yaln\u0131z ba\u015f\u0131na yeterli olmayabilir. Uygulama d\u00fczeyindeki sa\u011fl\u0131k kontrolleri, altyap\u0131 orkestrasyonu ve otomasyon senin en yak\u0131n arkada\u015f\u0131nd\u0131r. Bu noktada sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n yol g\u00f6steren rehberleri \u00e7ok yard\u0131mc\u0131 olur. \u201cFelaketten sonra nas\u0131l aya\u011fa kalkar\u0131m?\u201d sorusu i\u00e7in <a href=\"https:\/\/docs.aws.amazon.com\/whitepapers\/latest\/disaster-recovery-workloads-on-aws\/welcome.html\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">AWS\u2019in felaket kurtarma rehberindeki pratik senaryolar<\/a> ho\u015f bir ba\u015flang\u0131\u00e7 sunuyor.<\/p>\n<h3><span id=\"Veri_tutarliligi_ve_kucuk_surprizler\">Veri tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck s\u00fcrprizler<\/span><\/h3>\n<p>Replikasyonda gecikme, yazma y\u00f6n\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirdi\u011finde \u201c\u00e7ifte yazma\u201d hatas\u0131, zaman damgalar\u0131, s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 cache davran\u0131\u015flar\u0131\u2026 Hepsi pratikte \u00e7\u0131kar kar\u015f\u0131na. Korkma; bu y\u00fczden tatbikat yap\u0131yorsun. Yedek d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde uygulaman\u0131n tek tek kritik ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 dene. Kullan\u0131c\u0131 giri\u015f, \u00f6deme, e-posta g\u00f6nderimi, webhooks\u2026 \u0130ki dakikal\u0131k bir t\u0131klama turu bile g\u00f6zden ka\u00e7an bir yap\u0131land\u0131rmay\u0131 \u00f6yle g\u00fczel ele verir ki, bazen uzun loglara bakmaktan daha etkilidir.<\/p>\n<h2 id=\"section-7\"><span id=\"Tatbikatlar_Iletisim_ve_Ekip_Ici_Ritueller\">Tatbikatlar, \u0130leti\u015fim ve Ekip \u0130\u00e7i Rit\u00fceller<\/span><\/h2>\n<h3><span id=\"Oyun_gunu_kulturu\">\u201cOyun g\u00fcn\u00fc\u201d k\u00fclt\u00fcr\u00fc<\/span><\/h3>\n<p>Benim sevdi\u011fim bir rit\u00fcel var: Oyun g\u00fcn\u00fc. Ger\u00e7ek trafi\u011fi riske atmadan, m\u00fcmk\u00fcnse staging ortam\u0131nda veya kontroll\u00fc bir \u00fcretim segmentinde planl\u0131 bir kesinti sim\u00fclasyonu yap\u0131yoruz. Ama\u00e7 kimseyi utand\u0131rmak de\u011fil; sistemin ve s\u00fcrecin nerede t\u00f6kezledi\u011fini g\u00f6rmek. Tatbikat sonunda bir not defteri dolusu fikir \u00e7\u0131kar: Runbook\u2019ta net olmayan bir c\u00fcmle, eksik bir eri\u015fim, a\u011f\u0131r bir yedek d\u00f6n\u00fc\u015f ad\u0131m\u0131. Bir dahaki sefere daha iyi olmak i\u00e7in bunlar hazinedir.<\/p>\n<h3><span id=\"Iletisim_plani_olmadan_plan_yoktur\">\u0130leti\u015fim plan\u0131 olmadan plan yoktur<\/span><\/h3>\n<p>Felaket an\u0131nda yaz\u0131l\u0131m kadar ileti\u015fim de \u00f6nemli. Kimin haber verece\u011fi, hangi kanallar\u0131n kullan\u0131laca\u011f\u0131, m\u00fc\u015fteriye ne zaman ve nas\u0131l bilgi ge\u00e7ilece\u011fi, i\u00e7 ekip g\u00fcncellemelerinin s\u0131kl\u0131\u011f\u0131\u2026 Bunlar net de\u011filse, teknik olarak toparlansan bile alg\u0131 y\u00f6netimi elinden kayar. D\u0131\u015f ileti\u015fimde d\u00fcr\u00fcst ve net olmak en do\u011frusu. \u201cSorunu tespit ettik, \u015fu plan\u0131 uyguluyoruz, \u015fu saati hedefliyoruz\u201d demek, tahmin oyunlar\u0131ndan daha g\u00fcven verici olur. Etkili ileti\u015fim i\u00e7in pratik bir rehber ar\u0131yorsan, <a href=\"https:\/\/www.atlassian.com\/incident-management\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Atlassian\u2019\u0131n olay y\u00f6netimi sayfas\u0131ndaki sade \u00e7er\u00e7eve<\/a> anla\u015f\u0131l\u0131r bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131.<\/p>\n<h3><span id=\"Olay_sonrasi_degerlendirme\">Olay sonras\u0131 de\u011ferlendirme<\/span><\/h3>\n<p>Her felaket ve her tatbikat sonras\u0131 k\u0131sa bir de\u011ferlendirme yap. Ne i\u015fledi, ne i\u015flemedi, hangi kararlar gecikti, hangi ara\u00e7lar parlad\u0131? Bu geri bildirimleri su\u00e7lay\u0131c\u0131 olmayan bir dille konu\u015fmak k\u00fclt\u00fcr\u00fc besler. Sonu\u00e7lar\u0131 runbook ve planlara geri yazd\u0131\u011f\u0131nda d\u00f6ng\u00fc tamamlan\u0131r. Bir s\u00fcre sonra fark edersin; sistemin hem daha sa\u011flamd\u0131r hem de ekip f\u0131rt\u0131nada daha sakin kal\u0131r.<\/p>\n<h2 id=\"section-8\"><span id=\"Bulut_Notlari_Otomasyon_ve_Guvenli_Erisim\">Bulut Notlar\u0131, Otomasyon ve G\u00fcvenli Eri\u015fim<\/span><\/h2>\n<h3><span id=\"Altyapiyi_yaziyla_kur_yaziyla_dondur\">Altyap\u0131y\u0131 yaz\u0131yla kur, yaz\u0131yla d\u00f6nd\u00fcr<\/span><\/h3>\n<p>Felaket an\u0131nda manuel t\u0131klamalar risklidir. Altyap\u0131y\u0131 kodla tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131nda, ayn\u0131 tan\u0131m\u0131 ba\u015fka bir b\u00f6lgede, ba\u015fka bir hesapta, ba\u015fka bir g\u00fcnde ba\u015ftan kurmak \u00e7ok daha g\u00fcvenilir olur. Pipeline\u2019lar, onay ad\u0131mlar\u0131, gizli anahtarlar\u0131n g\u00fcvenli y\u00f6netimi\u2026 Hepsi bu oyunun par\u00e7as\u0131. Yaln\u0131z iyi yaz\u0131lm\u0131\u015f bir runbook, kodu da tarif eder; \u201cbu pipeline\u2019\u0131 \u015fu parametreyle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r, ba\u015far\u0131 kriteri \u015fu metrik\u201d gibi c\u00fcmleler, sisin i\u00e7inden yolu g\u00f6sterir.<\/p>\n<h3><span id=\"Guvenli_erisimi_unutanin_RTOsu_uzar\">G\u00fcvenli eri\u015fimi unutan\u0131n RTO\u2019su uzar<\/span><\/h3>\n<p>Eri\u015fim olmadan hi\u00e7bir \u015fey yap\u0131lamaz. O y\u00fczden kimlik bilgileri, yedek eri\u015fim y\u00f6ntemleri, mTLS veya IP k\u0131s\u0131tlar\u0131 gibi g\u00fcvenlik katmanlar\u0131n\u0131n acil durumda nas\u0131l ge\u00e7ici olarak esnetilip sonra nas\u0131l geri al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 planlanmal\u0131. \u0130dari panelleri ayr\u0131ca korumak i\u00e7in sertifikal\u0131 eri\u015fimler ve s\u0131k\u0131 kurallar hayat kurtar\u0131r. Bu konuda \u00fcretimde en \u00e7ok rahat etti\u011fim yakla\u015f\u0131mlardan biri, istemci sertifikalar\u0131yla kap\u0131 tutmakt\u0131r. Sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n da kendi rehberleri var; \u00f6rne\u011fin <a href=\"https:\/\/csrc.nist.gov\/publications\/detail\/sp\/800-34\/rev-1\/final\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">NIST\u2019in kurulu\u015flara y\u00f6nelik felaket kurtarma k\u0131lavuzu<\/a> temiz bir \u00e7er\u00e7eve sunuyor.<\/p>\n<h3><span id=\"Ucuncu_taraf_hizmetler_ve_sozlesmeler\">\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf hizmetler ve s\u00f6zle\u015fmeler<\/span><\/h3>\n<p>DR, sadece kendi yaz\u0131l\u0131m\u0131nla bitmez. \u00d6deme sa\u011flay\u0131c\u0131, e-posta servisi, DNS, CDN, kimlik do\u011frulama\u2026 Hepsi birer halka. S\u00f6zle\u015fmelerde yer alan SLA\u2019lar\u0131, sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n b\u00f6lge politikalar\u0131n\u0131, felaket an\u0131nda hangi kanaldan destek verdi\u011fini, hatta faturaland\u0131rma taraf\u0131nda acil durum prosed\u00fcrlerini not et. Basit gibi duran bu ba\u015fl\u0131klar, olay\u0131n g\u00f6be\u011finde zaman kazand\u0131r\u0131r. Bir keresinde destek kanal\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131k; sadece bu ge\u00e7i\u015f bizden on be\u015f dakika g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. O g\u00fcn runbook\u2019a bir sat\u0131r ekledik ve mesele kapand\u0131.<\/p>\n<h2 id=\"section-9\"><span id=\"Hepsini_Bir_Araya_Getirelim_Somut_Bir_DR_Calisma_Plani\">Hepsini Bir Araya Getirelim: Somut Bir DR \u00c7al\u0131\u015fma Plan\u0131<\/span><\/h2>\n<h3><span id=\"Yol_haritasini_uc_hafta_icinde_hayata_gecirmek\">Yol haritas\u0131n\u0131 \u00fc\u00e7 hafta i\u00e7inde hayata ge\u00e7irmek<\/span><\/h3>\n<p>\u0130lk hafta, envanteri ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 \u00e7\u0131kar. Her kritik servis i\u00e7in iki c\u00fcmlelik RTO ve RPO hedefini yaz. \u0130kinci hafta, yedekleme ritmini ve saklama yerlerini kesinle\u015ftir. G\u00fcnl\u00fck ritimde bir k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f testi, ayl\u0131kta tam d\u00f6n\u00fc\u015f ve \u00fc\u00e7 ayl\u0131kta oyun g\u00fcn\u00fc takvimini ekip takvimine i\u015fle. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc hafta, en kritik iki servis i\u00e7in runbook yaz ve uygulama tatbikat\u0131 yap. Her ad\u0131m\u0131n s\u00fcresini \u00f6l\u00e7, not al, bir sonraki denemeye kadar iyile\u015ftirme maddelerini kapat. \u00dc\u00e7 hafta sonunda elinde ya\u015fayan bir plan olur. M\u00fckemmele gerek yok; yeter ki ba\u015flas\u0131n ve her ay \u00fczerine koy.<\/p>\n<h3><span id=\"Performans_ve_guvenlik_kardestir\">Performans ve g\u00fcvenlik karde\u015ftir<\/span><\/h3>\n<p>\u00c7o\u011fu zaman DR \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 performans ve g\u00fcvenli\u011fi da yan\u0131na al\u0131r. \u00d6nbelleklerin nas\u0131l \u0131s\u0131nd\u0131\u011f\u0131, kuyruklar\u0131n nas\u0131l bo\u015fald\u0131\u011f\u0131, sertifikalar\u0131n nas\u0131l yenilendi\u011fi, oturumlar\u0131n nas\u0131l ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 gibi k\u00fc\u00e7\u00fck ayr\u0131nt\u0131lar ak\u0131\u015f\u0131 h\u0131zland\u0131r\u0131r. Mesela cache\u2019leri \u0131s\u0131tmak i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck bir trafik jenerat\u00f6r\u00fc kullanmak, kullan\u0131c\u0131lar gelmeden sistemin kendine gelmesini sa\u011flayabilir. Bu da RTO\u2019yu k\u0131salt\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde gizli anahtar rotasyonu ve eri\u015fim denetimi, panik an\u0131nda gereksiz beklemeleri ortadan kald\u0131r\u0131r.<\/p>\n<h3><span id=\"Rehber_niteliginde_kaynaklar\">Rehber niteli\u011finde kaynaklar<\/span><\/h3>\n<p>Tek bir tarif yok ama iyi \u00e7er\u00e7eveler var. DR senaryolar\u0131n\u0131 ak\u0131lda netle\u015ftirmek i\u00e7in <a href=\"https:\/\/docs.aws.amazon.com\/whitepapers\/latest\/disaster-recovery-workloads-on-aws\/welcome.html\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">AWS\u2019in felaket kurtarma senaryolar\u0131<\/a> pratik bir dille anlat\u0131yor. Kurumsal d\u00fczeyde s\u00fcre\u00e7 ve rol tan\u0131mlar\u0131 i\u00e7in <a href=\"https:\/\/csrc.nist.gov\/publications\/detail\/sp\/800-34\/rev-1\/final\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">NIST\u2019in SP 800-34<\/a> belgesi yol g\u00f6sterir. Olay an\u0131ndaki ileti\u015fim ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 d\u00fczenlemek i\u00e7in de <a href=\"https:\/\/www.atlassian.com\/incident-management\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Atlassian\u2019\u0131n olay y\u00f6netimi sayfas\u0131<\/a> temiz, uygulanabilir bir \u00e7er\u00e7eve sunuyor. Bu kaynaklar\u0131 birer \u015fablon gibi de\u011fil, birer fikir havuzu gibi kullanmak daha ger\u00e7ek\u00e7i sonu\u00e7lar veriyor.<\/p>\n<h2 id=\"section-10\"><span id=\"Kapanis_Bir_Plan_Bir_Nefes_Bir_Sonraki_Tatbikat\">Kapan\u0131\u015f: Bir Plan, Bir Nefes, Bir Sonraki Tatbikat<\/span><\/h2>\n<p>Bug\u00fcn yazd\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6zeti basit. \u00d6nce RTO ve RPO hedeflerini netle\u015ftir, sonra bu hedefleri destekleyecek yedekleme ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f ritmini kur. Envanter ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale getir, runbook\u2019lar\u0131 k\u0131sa ve uygulanabilir c\u00fcmlelerle yaz. En \u00f6nemlisi, bunlar\u0131n hepsini d\u00fczenli tatbikatlarla ya\u015fayan bir d\u00fczene d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr. Hem sistem hem ekip, pratik yapt\u0131k\u00e7a olgunla\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>E\u011fer i\u00e7inden \u201cnereden ba\u015flayay\u0131m\u201d diye ge\u00e7iriyorsan, k\u00fc\u00e7\u00fckten ba\u015fla. Tek bir servis, tek bir runbook, tek bir d\u00f6n\u00fc\u015f testi. Bir hafta sonra bir ad\u0131m daha, bir ay sonra oyun g\u00fcn\u00fc. \u015eunu unutma: DR bir proje de\u011fil, bir al\u0131\u015fkanl\u0131k. Bu al\u0131\u015fkanl\u0131k yerle\u015fti\u011finde, o panik dolu Slack bildirimlerinde bile kalbin daha yava\u015f atar. Umar\u0131m bu yaz\u0131 yoluna \u0131\u015f\u0131k tutar. Sen de deneyimlerini not al, ekip\u00e7e payla\u015f, her tatbikattan sonra plan\u0131n\u0131 g\u00fcncelle. Bir dahaki yaz\u0131da ba\u015fka bir konuyu s\u0131cak bir kahvenin e\u015fli\u011finde konu\u015furuz; o zamana kadar plan\u0131n\u0131 nefes al\u0131r hale getir, i\u00e7in rahat etsin.<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130&ccedil;indekiler1 Kahve D\u00f6k\u00fcld\u00fc, Sunucu Gitti: DR Plan\u0131na S\u0131cak Bir Giri\u015f2 RTO ve RPO: \u0130ki Basit C\u00fcmlede Hayat Kurtaran \u0130kili2.1 RTO nedir, neden herkes ondan s\u00f6z eder?2.2 RPO nedir, neleri g\u00f6ze al\u0131p alamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler?2.3 RTO\/RPO\u2019yu belirlemenin pratik yolu3 Elinde Ne Var? Envanter, Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar ve K\u0131r\u0131lgan Noktalar3.1 Haritay\u0131 \u00e7izmeden yola \u00e7\u0131k\u0131lmaz3.2 Kritik yolun pe\u015fine d\u00fc\u015f3.3 Gizli ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1645,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-1644","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1644","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1644"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1644\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1645"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1644"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1644"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dchost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1644"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}